In opdracht van het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) voert GD de monitoring op Brucella melitensis uit. Het doel van het onderzoek is vaststellen dat Nederland vrij is van Brucella melitensis. Door de vrijstatus is het exporteren van dieren en dierlijke producten gemakkelijk en veel goedkoper dan zonder zo’n vrijstatus. Om dit te bereiken moeten minimaal 1.475 willekeurig gekozen UBN’s in Nederland worden onderzocht op antistoffen tegen de Brucella melitensis-bacterie. Binnen deze UBN’s vallen zowel professionele schapen- en geitenbedrijven als hobbyhouders met ten minste tien schapen en/of geiten. De geselecteerde houders zijn verplicht mee te werken en ontvangen hierover een brief. Meer over Brucella melitensis en de monitoring

Vaccinatie tegen Q-koorts is in Nederland verplicht voor houders met vijftig of meer melkschapen en/of melkgeiten (inclusief opfok) en voor alle locaties met een publieksfunctie, zoals kinderboerderijen. Ook wanneer het publiek geen direct contact heeft met de schapen of geiten. Kijk voor alle verplichtingen rondom Q-koorts op de website van de NVWA.

Ja, CL kan in zeldzame gevallen ook mensen infecteren, maar het risico is laag.

Besmetting gebeurt meestal via direct contact met pus uit abcessen of via wondjes in de huid. Vooral mensen die intensief met schapen of geiten werken, zoals veehouders, slachthuispersoneel en dierenartsen, lopen het meeste risico. Draag daarom handschoenen en zorg voor goede hygiëne.

Diagnostiek naar de bacterie (kweek) en naar antistoffen tegen de bacterie is bij GD beschikbaar om CL bij schapen en geiten te onderzoeken. Heb je vragen over de aandoening of diagnostiek dan kun je contact opnemen met één van onze dierenartsen via de Veekijker.

Het is waarschijnlijk dat je dier een ziekteverwekker bij zich draagt die besmettelijk is voor mensen. Het is echter afhankelijk van de soort ziekteverwekker, de hoeveelheid waarin deze aanwezig is, de effectiviteit van het afweerapparaat van de mens en van de mate van contact met het dier, of besmetting plaatsvindt en of deze vervolgens ziekte bij de mens kan geven.

Het herkennen van de meeste ziekteverwekkers is met het blote oog veelal niet mogelijk. Dieren vertonen ook niet altijd symptomen wanneer ze een ziekteverwekker met zich meedragen. Aanvullende testen zijn nodig om uitsluitsel te geven. Het blijft dan ook raadzaam te allen tijden hygiënemaatregelen te nemen bij (in)direct contact met dieren. Zeker op bedrijven met een publieksfunctie aangezien daar toch vaak kwetsbaardere groepen komen (o.a. kinderen, ouderen, zwangere, mensen met verminderd functioneren afweerapparaat).

Het is mogelijk dat schapen ziekteverwekkers uitscheiden via vrucht(en) en vruchtwater. Met name zwangere vrouwen lopen dan een verhoogd risico. Het uitscheiden van ziekteverwekkers hoeft niet altijd gepaard te gaan met abortus bij schapen. Om die reden adviseren wij dat zwangere vrouwen niet in de buurt komen van schapen rondom lammerij. Dit geldt ook voor indirect contact, bijvoorbeeld met gebruikte werkkleding of andere materialen vanuit de aflamstal.

Voorkomen begint met goede hygiëne en bewust omgaan met risico’s. Was altijd je handen met water en zeep na contact met dieren en gebruik schone (papieren) doekjes voor het drogen van de handen. Draag bedrijfskleding alleen op het erf en neem deze niet mee naar huis. Eet en drink niet tussen de dieren.

Wil je laten zien dat je dit goed geregeld hebt? Met het GD Keurmerk Zoönosen maak je inzichtelijk dat je actief maatregelen neemt om zoönosen te voorkomen. Samen met je dierenarts doorloop je jaarlijks een checklist en werk je structureel aan een veilige en verantwoorde bedrijfsvoering.

De rol van het mannelijke dier wordt van ondergeschikt belang geacht. Echter, wanneer een ooi tijdens de bronst de bacterie uitscheidt kan de ram via het geslachtsapparaat de bacterie overbrengen naar andere ooien, zolang de bacterie aanwezig is bij het mannelijke dier. Vermeerdering van de bacterie vindt niet in het mannelijke dier plaats. Ditzelfde geldt ook voor geiten.