16-1-2026:
De quarantaineperiode ten aanzien van de zwoegerziektecertificering bij import van schapen uit Noord‑Ierland verandert vanaf 2026. Deze periode wordt verlengd naar twaalf maanden. De huidige afspraken zijn door de ontwikkelingen in het intraverkeer niet meer voldoende. Voor GD staat voorop het risico op insleep van zwoegerziekte te beperken, om zowel je dieren als de hele Nederlandse schapen‑ en geitenpopulatie te beschermen.
Het importeren van fokmateriaal is doorgaans geen alledaagse en weloverwogen beslissing. De inbreng van ‘vers bloed’ en de gewenste genetische eigenschappen zijn daarbij vaak leidend. Bedenk dat elke aanvoer van dieren ook een risico op insleep van dierziekten met zich meebrengt. Wanneer je kiest voor importeren, adviseren wij je rekening te houden met specifieke aandoeningen die in het land van herkomst voorkomen. Voor het importeren van dieren gelden regels. De NVWA ziet toe op deze regels en in geval van vragen verwijzen wij je naar deze bevoegde instantie (www.nvwa.nl).
Sinds de ‘Brexit’ is de import van schapen uit Groot‑Brittannië veranderd, omdat dit niet langer intraverkeer binnen de Europese Unie betreft. Dieren uit Groot‑Brittannië vinden via Noord‑Ierland toch hun weg naar het Europese vasteland. Noord‑Ierland heeft officieel een vrijstatus voor zwoegerziekte, wat certificering niet zou moeten beperken. Echter, wetenschappelijk is vastgelegd dat er wel degelijk zwoegerziekte voorkomt. Daarom hanteerde GD al een quarantaineperiode van een half jaar, uit voorzorg, voor importen vanuit Noord‑Ierland. Nu Noord‑Ierland ook steeds vaker als doorvoerland wordt gebruikt, nemen de risico’s op insleep van dierziekten verder toe. Daarom heeft GD besloten om de quarantaineperiode voor zwoegerziektecertificering te verlengen naar twaalf maanden, tenzij er bewijs van verzachtende omstandigheden kan worden geleverd. Bijvoorbeeld zwoegerziektecertificaten van het bedrijf van herkomst, bewijs dat een veiling uitsluitend zwoegerziektegecertificeerde dieren aanbood en bewijs van vervoer met uitsluitend zwoegerziektegecertificeerde schapen.
Impact op diergezondheidsprogramma’s GD
Voor de diergezondheidsprogramma’s voor schapen en geiten van GD gelden (aanvullende) regels, om het risico op ziekte‑insleep zoveel mogelijk te beperken. Belangrijk is het dieridentificatie‑ en registratiesysteem in het land van herkomst: worden dierbewegingen goed vastgelegd? Elk land gaat anders om met dierziekten, dus de status van een dier, bedrijf of land kan niet altijd één‑op‑één worden overgenomen. Om verrassingen te voorkomen, kun je vooraf contact opnemen met GD.
Voorzie ons dan van alle benodigde informatie. Alleen zo kunnen wij de gezondheidsstatus van het dier, het bedrijf en/of het land van herkomst goed inschatten. Het handelsdocument, inclusief dieridentificatienummers, is essentieel. Daarnaast zijn, indien van toepassing, gezondheidscertificaten van het bedrijf van herkomst en laboratoriumuitslagen vereist. Als deze gegevens nog niet bij GD bekend zijn, lever dan aanvullende informatie aan over het laboratorium, de toegepaste testen en de bijbehorende accreditaties. Ook gegevens over nationale diergezondheidsprogramma’s zijn belangrijk. Als importeur ben je verantwoordelijk voor het aanleveren van de benodigde informatie. Het beoordelen van een import is maatwerk en kan tijd kosten. Deze zorgvuldigheid is in het belang van de diergezondheid van jouw dieren en die van jouw collega‑schapen‑ en geitenhouders.
Quarantaine
Wij raden aan om aangevoerde dieren altijd in quarantaine te plaatsen, in elk geval totdat de gezondheidsstatus is bevestigd. Tijdens deze periode kun je de aangevoerde dieren monitoren op ziekten en zo nodig diagnostiek laten uitvoeren. Neem contact met GD op voor een quarantaineverklaring. Deze quarantaineperiode voorkomt dat jouw koppel direct in contact komt met dieren van een bedrijf met een lagere gezondheidsstatus. Houd er ook rekening mee dat dierziekten zich via indirecte diercontacten kunnen verspreiden.
Wanneer je als deelnemer aan een GD‑certificeringsprogramma een import registreert in de officiële I&R‑database, herkent ons systeem dit als een ‘verboden aanvoer’. Je ontvangt automatisch een bericht met uitleg over de consequenties voor jouw bedrijfsstatus (‘observatie’). Wij ondersteunen je graag en geven aan welke informatie wij nodig hebben om de status van de import te kunnen controleren.
Figuur 1: Beoordeling importen bij GD ten aanzien van zwoegerziektecertificering.
Praktijkvoorbeeld van een stamboekschaap uit Groot‑Brittannië
Het schaap wordt opgehaald op het bedrijf van herkomst (hopelijk geboorte) om vervolgens (hopelijk op transport met uitsluitend koppelgenoten) te worden aangeleverd op een exportverzamelcentrum. Vervolgens gaat het dier met schapen van andere bedrijven op transport naar Noord‑Ierland. Daar wordt het aangeleverd bij een veiling (met hopelijk uitsluitend schapen met een gelijke (zwoegerziekte)status) en mogelijk gemengd met schapen van andere herkomst. Na veiling (al dan niet wederom via een exportverzamelcentrum) gaat het schaap met (groeps)vervoer naar het vasteland. Als het schaap pech heeft, komt het ook nog pas via een tussenadres aan op jouw bedrijf.
Vragen over aanvoer, quarantaine of import in het kader van de certificeringsprogramma’s van GD? Neem dan contact met ons op.
Meer over zwoegerziekte