Zoomfunctie

Moeite met het lezen van de tekst? Vrijwel alle populaire browsers geven u controle over hoe groot websites worden weergegeven.

  • Windows
    Mac OS
  • Zoom in
  • Zoom uit
  • Zoom 100%
  • Muiswiel op / neer
Samen werken aan diergezondheid

Vraag en antwoord fosfor

De Mineralencheck. Zeker weten.

  • Waarom is onderzoek op fosfor in de tankmelk zinvol?

    Fosfor is een essentieel mineraal dat koeien in voldoende mate nodig hebben om gezond te kunnen blijven produceren. GD onderzoekt fosfor in de tankmelk omdat het fosforgehalte in de melk, samen met de melkproductie per koe per dag, bepaalt hoeveel fosfor de koe verlaat via de melk. Op basis hiervan kunt u bepalen hoeveel fosfor de koe nodig heeft in het rantsoen om gezond te blijven. Hoe meer fosfor de koe via de melk verlaat, hoe groter de kans dat de koe onvoldoende fosfor via het voer aangeboden krijgt. Door dit tijdig te signaleren kunt u bijsturen en diergezondheids- en productieproblemen voorkomen.
  • Wanneer heeft een koe veel fosfor nodig in het rantsoen?

    Bij een hoge melkproductie, dus aan het begin van de lactatie, is de fosforbehoefte het grootst. Fosfor verlaat het lichaam van de koe voornamelijk via de melk en de mest. De hoogte van de melkproductie in combinatie met het fosforgehalte in de melk bepalen hoeveel fosfor er per dag via de melk de koe verlaat en dus hoeveel fosfor een koe naast de onderhoudsbehoefte nodig heeft.
    Een hoge melkproductie kan ervoor zorgen dat het niet altijd lukt de koeien op de fosfornorm te voeren. Gelukkig heeft de koe een fosforreserve in de botten zitten voor 600-1000 kg melk die ze in deze periode van hoge behoefte aan kan spreken. Het is wel van belang om vanaf halverwege de lactatie voldoende fosfor in het rantsoen te voeren zodat de koe deze aangesproken fosforreserve weer kan aanvullen. Op deze manier kan de koe de volgende lactatie de aangevulde fosfor botvoorraad weer gebruiken. 
  • Kan ik mijn koeien gezond houden nu de fosforgehaltes in het rantsoen afnemen en de melkproductie per koe stijgt?

    De komende jaren zal de fosforvoorziening op bedrijven met een hoge melkproductie de kritische grens van het gewenste gehalte fosfor in het rantsoen kunnen naderen. Of dit diergezondheids- en productieproblemen tot gevolg heeft is van veel zaken afhankelijk. Om problemen vóór te zijn is het belangrijk om te weten hoeveel fosfor uw koeien uitscheiden in de melk en wat de melkproductie per dag is. Zo weet u namelijk hoeveel fosfor nodig is in het rantsoen van uw koeien.
  • Welke onderzoeken kan ik doen bij mijn koeien als ik het vermoeden heb dat ze te weinig fosfor krijgen?

    Het beste kunt u samen met uw adviseur kijken hoeveel fosfor de koeien via het rantsoen aangeboden krijgen in vergelijking met de dagelijkse behoefte voor onderhoud, dracht en melkproductie. Dagelijks is de meeste fosfor nodig voor de productie van melk. Om zo precies mogelijk in te schatten hoeveel fosfor de koe via de melk verlaat is de hoeveelheid geproduceerde melk en het gehalte fosfor in de melk van groot belang. De tankmelkfosforbepaling die de Mineralencheck biedt, helpt u om de uitscheiding van fosfor via de melk zo correct mogelijk in te schatten.
  • Wat is het verschil tussen fosfor en fosfaat?

    We spreken van fosfor als het gaat om en element P in het dier, voer of melk en we spreken van fosfaat als het gaat om het element P in de grond of mest.
  • Wat kan je als veehouder met de uitslag van fosfor in de tankmelk?

    Fosfor dat via het rantsoen is opgenomen, verlaat het lichaam voornamelijk via de melk en de mest. De hoogte van de melkproductie in combinatie met het fosforgehalte in de melk bepalen hoeveel fosfor per dag via de melk de koe verlaat.
    Als u weet hoe hoog het gehalte fosfor per kilogram tankmelk is, weet u ook hoeveel fosfor uw koppel nodig heeft in het rantsoen. Koppels koeien die 0,94 gram fosfor uitscheiden per liter melk raken minder fosfor kwijt per kilogram melk dan koppels koeien die 1,26 gram per liter uitscheiden. Dus koppels met een hoge uitscheiding hebben meer fosfor in het rantsoen nodig om gezond te kunnen blijven functioneren dan koppels met een lage fosforuitscheiding.
  • Hoeveel fosfor heeft een koe nodig?

    Fosfor is belangrijk voor het dagelijks functioneren van de koe. De koe heeft fosfor nodig om te groeien, voor onderhoud, melkproductie en voor de ontwikkeling van het ongeboren kalf. De grootste hoeveelheid is nodig voor de productie van melk. De dagelijks benodigde hoeveelheid fosfor voor de melkproductie is afhankelijk van de melkproductie per dag en het fosforgehalte in de geproduceerde melk. In de droogstand is de fosforbehoefte laag en is 2 gram fosfor/kg droge stof voldoende. Wel kan een te ruime fosforvoorziening in het droogstandsrantsoen de kans op melkziekte rond het afkalven vergroten.
  • Wat wordt er gemeten bij de bepaling van fosfor in tankmelk?

    Met de fosforbepaling in tankmelk wordt de fosforuitscheiding in grammen per liter melk gemeten. De fosforbepaling in tankmelk is onderdeel van de Mineralencheck. Met de Mineralencheck wordt ook het selenium-, jodium-, zink- en kopergehalte in tankmelk gemeten.
  • Kan ik fosfor als apart onderzoek in de tankmelk aanvragen?

    Nee, de fosforbepaling is onderdeel van de Mineralencheck. De Mineralencheck meet ook het selenium-, jodium-, zink- en kopergehalte in tankmelk. De mineralen uit de Mineralencheck kunnen niet apart worden aangevraagd.
  • Hoe kan ik het fosforgehalte in de melk verhogen of verlagen?

    Het fosforgehalte in de melk is slecht te beïnvloeden door meer of minder fosfor te voeren. Het fosforgehalte is voor een groot deel bepaald door de erfelijke aanleg van uw koppel koeien en de melksamenstelling. Voor wat betreft de melksamenstelling hebben vooral het eiwit- en lactosegehalte in de melk invloed op het fosforgehalte in de melk.
  • Kan het fosforgehalte in de melk ook per individuele koe bepaald worden?

    Nee. GD biedt de bepaling van fosfor alleen aan in tankmelk via de Mineralencheck.
  • Hoeveel gram fosfor wordt er gemiddeld per liter melk uitgescheiden? En zijn de variaties groot?

    Tot nu toe werd in de berekeningen altijd rekening gehouden met een uitscheiding van 1 gram fosfor per liter melk. Uit onderzoek is echter gebleken dat deze waarde tussen koeien een variatie heeft van 0,7 – 1,2 gram fosfor per liter melk. De totale afgifte van fosfor per koe/dag is afhankelijk van de melkproductie per dag en het fosforgehalte in de geproduceerde melk. GD heeft onderzoek gedaan naar het fosforgehalte in de melk op tankmelkniveau en ook daar zagen we behoorlijke verschillen in fosforgehalten tussen bedrijven. Dit kan resulteren in behoorlijke verschillen tussen bedrijven voor wat betreft de fosforbehoefte van de koeien.
  • Als ik een laag fosforgehalte heb in mijn tankmelk moet ik dan juist mijn droge koeien meer fosfor voeren?

    Nee juist niet. Door droge koeien meer fosfor te voeren kan het risico op melkziekte groter worden. De fosforbehoefte van droge koeien is veel lager (2,0 gram/kg droge stof) dan die van lacterende koeien, simpelweg omdat ze geen melk geven en via de melk verlaat veel fosfor de koe. Is de fosforwaarde in uw tankmelk lager dan gemiddeld wordt gemeten op bedrijven die deelnemen aan de Mineralencheck, dan scheiden uw koeien afhankelijk van de melkproductie per dag minder fosfor uit via de melk. Maak samen met uw adviseur een rantsoenberekening om te zien of u minder fosfor kunt voeren om uw koeien gezond te houden.
  • Wat zie ik wanneer mijn koeien een langdurig fosfortekort hebben?

    De eerste symptomen van een langdurig fosfortekort bij melkvee zijn: een verminderde voeropname, afname van het lichaamsgewicht van de koeien en een lagere melkproductie. Bij langdurig hele ernstige fosfortekorten die onder Nederlandse omstandigheden niet direct te verwachten zijn, kunnen bij de koeien verschijnselen van niet meer eten, vreemde dingen eten, spierzwakte, bloed wateren en verstoorde leverfunctie waargenomen worden.
  • Wat zie ik wanneer mijn koeien rond het afkalven een fosfortekort hebben?

    Het is met de in Nederland gebruikelijke droogstandsrantsoenen bijna ondoenlijk om droge koeien onder de fosfornorm van 2,0 gram/kg droge stof te voeren. Rond afkalven is het gemeten fosfortekort in het bloed in bijna alle gevallen een gevolg van gelijktijdig aanwezige melkziekte. Opheffen van de melkziekte zorgt er in de meeste gevallen voor dat het tekort aan fosfor in het bloed verdwijnt. In een zeer klein aantal gevallen is het toch zinvol om de liggende koe via de bek te behandelen met een fosforpil of -drank. Door een preventieplan voor melkziekte te maken en zo melkziekte te voorkomen kunt u het probleem van fosfortekort rond afkalven voorkomen.
  • Wat zie ik wanneer mijn koeien een overmaat aan fosfor in het rantsoen hebben?

    Een overmaat aan fosfor in het rantsoen heeft geen echt nadelige gevolgen voor het melkvee, het niet-benutte fosfor zal voornamelijk via de mest uitgescheiden worden. Een overmaat aan P kan echter wel nadelige gevolgen hebben voor het milieu en is een verspilling van nutriënten en dient om deze redenen zoveel mogelijk voorkomen te worden.

    Wees alert op een sterke overmaat van fosfor in het rantsoen van de droge koeien, een overmaat aan fosfor in het droogstandsrantsoen kan de kans op melkziekte rond het afkalven vergroten. 

     
  • Als ik op mijn bedrijf een lager dan gemiddeld fosforgehalte in de tankmelk heb, moet ik dan meer fosfor voeren?

    Nee. Als het fosforgehalte in de tankmelk op uw bedrijf lager is dan gemiddeld gemeten bij deelnemers aan de Mineralencheck, betekent dit dat uw koppel minder fosfor uitscheidt via de melk dan de koppels op de andere bedrijven. Het doel van de bepaling is niet om een hogere uitscheiding via de melk te krijgen, maar om de fosforvoorziening van uw koeien te optimaliseren om zo diergezondheids- en productieproblemen te voorkomen. Uw koeien scheiden minder fosfor uit per liter melk en hebben dus afhankelijk van melkproductie per koe per dag mogelijk minder fosfor in het rantsoen nodig dan de koeien op andere bedrijven. Vraag uw voeradviseur om het op uw bedrijf gemeten fosforgehalte te gebruiken bij de rantsoenberekening. 
  • Als ik op mijn bedrijf een hoger dan gemiddeld fosforgehalte in de tankmelk heb, moet ik dan minder fosfor voeren?

    Nee. Als het fosforgehalte in de tankmelk op uw bedrijf hoger is dan gemiddeld gemeten op bedrijven die deelnemen aan de Mineralencheck, betekent dit dat uw koppel meer fosfor uitscheidt via de melk dan de koppels op de andere bedrijven. Het doel van de bepaling is niet om een lagere uitscheiding via de melk te krijgen, maar om de fosforvoorziening van uw koeien te optimaliseren om zo diergezondheids- en productieproblemen te voorkomen. Uw koeien scheiden meer fosfor uit per liter melk en hebben dus afhankelijk van melkproductie per koe per dag mogelijk meer fosfor nodig in het rantsoen dan de koeien op andere bedrijven. Vraag uw voeradviseur het op uw bedrijf gemeten fosforgehalte te gebruiken bij de rantsoenberekening. 
  • Kan ik fosfor (P) via bloedonderzoek bepalen?

    Ja, dat kan. Maar het is wel goed om te weten dat een koe het fosforgehalte in het bloed heel lang binnen de gewenste normaalwaarden houdt, onafhankelijk van het fosforaanbod in het rantsoen. Afwijkende te lage fosforwaarden in het bloed worden vooral gezien bij zieke en/of liggende koeien met een slechte voeropname. Een verlaagd fosforgehalte in het bloed wordt daarom regelmatig waargenomen rond het afkalven. In de meeste gevallen is een andere aandoening zoals melkziekte (Calcium/Magnesium tekort) hier de onderliggende oorzaak van. Door alleen de melkziekte te behandelen komt het fosforgehalte in het bloed in de meeste gevallen weer binnen de normaalwaarde.
  • Gaat GD nog meer mineralen aan de Mineralencheck toevoegen?

    Wij blijven ontwikkelen met de Mineralencheck. Hierbij blijven wij onderzoeken of er meer mineralen zijn die wij in tankmelk kunnen meten. Mogelijk komen er in de toekomst dus meer mineralen bij.

Oude browser

We zien dat u gebruik maakt van een verouderde browser. Niet alle onderdelen van de website zullen daardoor goed functioneren. Download nu de laatste versie van uw browser om veilig te kunnen surfen.