Zoomfunctie

Moeite met het lezen van de tekst? Vrijwel alle populaire browsers geven u controle over hoe groot websites worden weergegeven.

  • Windows
    Mac OS
  • Zoom in
  • Zoom uit
  • Zoom 100%
  • Muiswiel op / neer

Wat is de functie van het element?

Jodium wordt ingebouwd in de schildklierhormonen T4 en T3. T3 bevat 3 moleculen jodium per molecuul en T4 maar liefst 4 moleculen jodium. T4 (thyroxine) wordt naar het actieve T3 omgezet onder invloed van seleen-bevattende enzymen. T3 (tri-joodthyronine) zorgt voor een juiste basale stofwisseling van alle lichaamscellen. De opslag van jodium vindt plaats in de schildklier. 

Welke behoefte heeft een koe (kalf, droog, melkgevend)?

Een kalf heeft voor zijn geboorte al een hoge jodiumbehoefte. Jonge dieren en droogstaande runderen hebben een behoefte van 3 (4 maanden oud) tot 3,5 mg (16 maanden) per dier per dag. Drachtige dieren hebben een iets hogere behoefte: 5,5 mg per dier per dag. Zodra de melkproductie begint, is de behoefte sterk verhoogd. Bij 20 liter melk per dag is de behoefte ongeveer 10 mg per dier per dag en bij 40 liter 12 mg per dier per dag.

Welke interacties bij opname en in lichaam zijn bekend?

Jodium wordt heel efficiënt opgenomen uit de darmen (absorptie is soms meer dan 80 %). Het is een mobiel ion (vergelijkbaar met chloride). Uitscheiding vindt plaats via urine en melk. Vooral in biest zit veel jodium. Het gehalte in de melk daalt daarna snel. 

Welke gehalten komen voor in melk?

Vooral in biest zit veel jodium. Hoe hoger de melkproductie, des te lager het gemiddelde jodiumgehalte in melk. Sommige ontsmettingsmiddelen (jodoforen) bevatten jodium en verhogen zodoende de melk. Normaal is in melk tussen de 100 en 300 µg/L jodium aanwezig.

Hoe moeten de resultaten worden geïnterpreteerd?

Bij een gehalte van minder dan 25 µg/L spreekt men van een tekort (bij schapen minder dan 80 µg/L). Een gehalte van meer dan 300 µg/L is (mogelijk) te hoog.

Wat moet je doen bij een tekort/overmaat?

Bij een tekort: 

  1. Vul aan (2 tot 5 mg jodium per dier per dag is voldoende) en controleer na minimaal 14 dagen opnieuw het gehalte in melk;
  2. Controleer de actuele opname van jodium bij droge koeien en jongvee via bloedonderzoek Pakket Spoorelementen Uitgebreid;
  3. Wees alert op klachten ten gevolge van jodiumtekort, vooral bij pasgeboren kalveren
    (vergrote schildklier, slappe kalveren in de eerste 4 weken).

Indien voldoende:

  1. Een verdikte schildklier bij pas geboren kalveren kan wijzen op een verstoord evenwicht van selenium en jodium. Controleer dan ook het seleniumgehalte (eventueel via GSH-Px).

Bij een overmaat: 

  1. Verminder de hoeveelheid jodium die wordt gegeven.
  2. Controleer de actuele opname van jodium bij droge koeien en jongvee via bloedonderzoek Pakket Spoorelementen Uitgebreid;
Klik hier voor de checklist jodium voor adviseurs

.

Welke klachten zijn er bij een tekort/overmaat?

Tekort:

  1. Bij een tijdelijk tekort zijn er meestal geen klachten bij oudere dieren;
  2. Pasgeboren kalveren hebben een vergrote schildklier (soms tweemaal zo groot als normaal). Ook zwakke kalveren en doodgeboorte worden aan jodiumtekort toegeschreven;
  3. Verminderde schildklierfunctie (slomer);
  4. Hormoonverstoringen (verminderde vruchtbaarheid, zowel mannelijk als vrouwelijk dier);
  5. Verminderde groei en melkproductie.

Overmaat:

  1. Neusuitvloeiing, tranende ogen, overmatige speekselproductie;
  2. Verminderde groei en melkproductie;
  3. Verminderde eetlust, verwerpen.

Hoe kun je jodium toedienen?

Jodium wordt heel efficiënt opgenomen uit de darmen.

  1. Een mineralenmengsel over het voer. Dit is bij stalvoedering vaak de meest geschikte methode.
  2. Een mineralenmengsel in de voorraadbak. Nadeel is de wisselende opname per rund. Sommige dieren nemen te weinig op en anderen teveel. 
  3. Krachtvoer. Is een minder geschikte methode, met name als runderen geen of een beperkte hoeveelheid krachtvoer nodig hebben, zoals droogstaande koeien tijdens het eerste deel van de droogstand en pinken. 
  4. Bolus: vooral bij kleine herkauwers goed bruikbaar.
  5. Liksteen. Sommige likstenen bevatten naast keukenzout een beperkte hoeveelheid jodium. Nadeel is de wisselende opname per dier.
  6. Drinkwater. Nadeel van het verstrekken van mineralen via drinkwater is de wisselende opname per dag. Op warme dagen wordt bijvoorbeeld vaak veel gedronken. Als het bij weidegang koud en nat is, neemt het rund via het natte gras al veel water op en drinkt het weinig extra drinkwater.

De vorm en de hoeveelheid te verstrekken jodium hangen af van een aantal factoren: (1) behoefte van een rund, (2) de hoeveelheid in de andere verstrekte voedermiddelen (ruwvoer, krachtvoer) en (3) de concentratie van jodium in de gekozen mineralentoedieningsvorm. 

Is er verschil tussen organisch en anorganisch jodium?

Organisch jodium is niet toegelaten als jodiumbron. Alleen anorganische jodiumverbindingen zijn toegelaten: E 2 Jodium — I: Calciumjodaat-hexahydraat (Ca(IO3)2.6H2O), Natriumjodide (Nal), Kaliumjodide (KI).

"Een optimum creëren, ook financieel"
Kees Cruijsen en Tom Vernooij

Kees Cruijsen en Tom Vernooij over efficiënt voeren Lees verder

Oude browser

We zien dat u gebruik maakt van een verouderde browser. Niet alle onderdelen van de website zullen daardoor goed functioneren. Download nu de laatste versie van uw browser om veilig te kunnen surfen.