Zoomfunctie

Moeite met het lezen van de tekst? Vrijwel alle populaire browsers geven u controle over hoe groot websites worden weergegeven.

  • Windows
    Mac OS
  • Zoom in
  • Zoom uit
  • Zoom 100%
  • Muiswiel op / neer
Samen werken aan diergezondheid

Coccidiose

Coccidiose is een darmaandoening bij jongvee veroorzaakt door de parasiet Eimeria. De parasiet kan diarree veroorzaken bij (jonge) kalveren en voor groeivertraging zorgen. Dit heeft gevolgen voor de gezondheid van het kalf en kan van invloed zijn op de rest van zijn leven. Het streven is om te voorkomen dat jonge, gevoelige dieren een zware besmetting oplopen. Indien dat toch gebeurt  is het zaak dat snel de juiste diagnose wordt gesteld zodat op tijd kan worden begonnen met behandelen. Coccidiose wordt onderverdeeld in twee vormen, namelijk de coccidiose van de einddarm (‘’klassieke coccidiose’’) en coccidiose van de dunne darm (weidecoccidiose*nog linken!). Hier wordt alleen de klassieke coccidiose besproken.

Direct naar:

Verschijnselen van Coccidiose

​Elk bedrijf kan te maken krijgen met coccidioseproblemen. Het kan lastig zijn om aan het kalf te zien of er cocciodiose speelt, maar wees erop bedacht. Symptomen van coccidiose laten zich vaak zien in de leeftijd van circa één tot drie maanden, maar ook op oudere leeftijd kan het optreden.

Bij klinische coccidiose heeft het kalf diarree, vaak perst het op de mest en in een deel van de gevallen zit er slijm of bloed in de mest. Het kalf heeft niet de kleur en glans die past bij een gezond kalf. Daarnaast kan sufheid, verlies van eetlust, verminderde groei, gewichtsverlies en uitdroging optreden. In heel ernstige gevallen kunnen kalveren zelfs sterven door coccidiose.
Niet alle kalveren met coccidiose krijgen diarree. Sommige geïnfecteerde dieren blijven alleen achter in groei en in gewicht, coccidiose is dan subklinisch. Ideaal is dat dieren een lichte infectie doormaken zonder groeivertraging en daarbij een natuurlijke weerstand opbouwen.

Zowel klinische als subklinische coccidiose resulteren in een verminderde dagelijkse groei van respectievelijk 41 procent en ongeveer 12 procent ten opzichte van gezonde kalveren.

Kalveren kunnen door coccidiose maar liefst twee maanden later op het gewenste inseminatiegewicht komen. Hierdoor kunnen de kosten van een coccidiosebesmetting oplopen tot wel 180 euro per kalf wanneer uitgegaan wordt van 3 euro per dag aan opfokkosten en de misgelopen inkomsten van de toekomstige melkproductie.

Speelt coccidiose op mijn bedrijf? Klik hier om naar de Coccidiose Beslisboom te gaan.

Terug naar het begin van dit artikel

Diagnose

Een kalf met diarree behandelt u natuurlijk zo snel mogelijk. Daarvoor is het wel belangrijk te weten wat de oorzaak van de diarree is. Alleen dan kunt u, in overleg met uw dierenarts, gericht behandelen en ook gericht preventieve maatregelen nemen. Zo vergroot u de kans dat de behandeling ook aanslaat.

Coccidiose kan worden vastgesteld via mestonderzoek. Geadviseerd wordt in overleg met uw dierenarts van vijf kalveren een vers mestmonster in te sturen voor gepoold onderzoek op coccidiën en giardia. Behalve de pathogene (ziekmakende) types van coccidiose bestaan er ook meerdere niet-schadelijke types. Deze komen veelvuldig voor in de darmen van kalveren.

Mogelijkheden diagnostiek bij coccidiose
Wanneer u mestmonsters instuurt, zijn er de volgende mogelijkheden voor coccidiose-onderzoek. Overleg met uw eigen dierenarts welk onderzoek in uw situatie het beste aansluit:

  • Kwantitatief onderzoek: aantonen en telling van het aantal eieren: geen, weinig of veel. 
  • Individueel mestonderzoek op coccidiën en giardia (10564).
  • Mestonderzoek van vijf dieren (gepoold) op coccidiën en giardia (10563).
  • Kwalitatief onderzoek: aantonen en typering van de eieren (pathogeen of niet pathogeen).
  • Individueel mestonderzoek: coccidiën eimeriatypering (10644).
  • Mestonderzoek van twee tot vijf dieren (gepoold): coccidiën eimeriatypering (10544). 

Andere oorzaken van diarree
Behalve door coccidiose kan kalverdiarree ook veroorzaakt worden door: cryptosporidiën, E. Coli, rotavirus, coronavirus, giardia. Echter, ziekten als rotavirus en coronavirus komen meestal voor in de eerste levensweken en E. Coli K99 vaak de eerste levensdagen. Giardia komt met name voor bij kalveren in de leeftijd van drie weken tot vier maanden. Giardia wordt in combinatie met coccidiën en alleen kwantitatief (aangetoond/niet aangetoond) onderzocht. Ook salmonella en BVD kunnen diarree bij kalveren veroorzaken. Daarnaast kunnen fouten rondom de verstrekking van kalvermelk of te grote voerovergangen leiden tot diarree. Bij weidend jongvee kunnen o.a. maagdarmworminfecties of een erg eiwitrijke weide ook de oorzaak zijn van diarree.

Terug naar het begin van dit artikel

Behandeling van Coccidiose

​Als de uitslag van het mestonderzoek uitwijst dat er sprake is van coccidiose, kan een vroegtijdige behandeling met een anti-coccidiosemiddel ervoor zorgen dat de gevolgen beperkt blijven. Bespreek een behandeling altijd met uw dierenarts. Als de ziekte lang blijft sluimeren kan er ernstige en mogelijk blijvende darmschade ontstaan. Zet de kalveren indien mogelijk na behandeling apart. Controleer veertien dagen na behandeling of de behandeling effectief is geweest of dat er mogelijk nog iets anders speelt, wat de diarree veroorzaakt. 


Preventie van Coccidiose

​Tips om problemen met coccidiose-diarree op uw bedrijf zoveel mogelijk te voorkomen:

  • Zorg voor schoon water en voer. Geef elk kalf een eigen emmer of reinig na elke melkbeurt de emmers met water van minimaal 65°C. Voorkom dat kalveren in groepshokken het voer in het hok kunnen trekken.
  • Reinig de eenlingboxen en groepshokken grondig na gebruik, laat ze opdrogen en minimaal een week leeg staan voor de volgende kalveren erin gaan. Kies eventueel voor extra reiniging met een stoomcleaner of gebruik na de reiniging een desinfectiemiddel.
  • Kalveren die goed doorvoed zijn, gedijen beter. Dit maakt de kans op infecties kleiner. Belangrijk hierbij is de biestgift, het verstrekken van voldoende melk en het tijdig beginnen met bijvoeren met krachtvoer (en water). De melkvoeding moet goed klaargemaakt zijn en op de juiste temperatuur. Ook een goede mineralenvoorziening is bij kalveren al van belang voor de gezondheid.
  • Coccidiose ontstaat meestal rond het moment van spenen. Voorkom overbezetting in de hokken. Hiermee vermindert u ernstige stress voor het kalf.
  • Is coccidiose een hardnekkig probleem op uw bedrijf? Dan is het raadzaam om jaarlijks schoon te spuiten met een stoomcleaner of te behandelen met een anti-coccidiosemiddel . Hiermee doodt u de parasiet en voorkomt u dat de kalveren vanuit de omgeving zwaar geïnfecteerd raken.
  • Zorg dat dieren geen met mest besmeurd ruwvoer vreten, bijvoorbeeld doordat ze hooi in het hok trekken. Gebruik een hooiruif met een soort opvangbak eronder. Of verstrek gehakseld ruwvoer in een bak. 
  • werk, voor zover haalbaar, met een all-in all-out systeem.
  • Huisvest verschillende leeftijdsgroepen apart.

Terug naar het begin van dit artikel

Oude browser

We zien dat u gebruik maakt van een verouderde browser. Niet alle onderdelen van de website zullen daardoor goed functioneren. Download nu de laatste versie van uw browser om veilig te kunnen surfen.