Zoomfunctie

Moeite met het lezen van de tekst? Vrijwel alle populaire browsers geven u controle over hoe groot websites worden weergegeven.

  • Windows
    Mac OS
  • Zoom in
  • Zoom uit
  • Zoom 100%
  • Muiswiel op / neer

Diersoorten

Suboptimale vitaminen- en mineralenvoorziening bij hoogdrachtige dieren geeft meer mastitis na afkalven

19-6-2018: 

Regelmatig stellen melkveehouders vragen aan GD over uiergezondheid. Er zijn veel factoren die uiergezondheid beïnvloeden, waaronder de vitaminen- en mineralenvoorziening. Met name in de zomer, als hoog drachtige pinken en droogstaande dieren buiten lopen, neemt de kans op een te lage voorziening toe. 

Hieronder een overzicht van de belangrijkste vitaminen en mineralen die (mogelijk) een rol spelen bij mastitis. Ook bespreken we hoe u de vitaminen- en mineralenopname kunt bepalen en wat u kunt doen om deze voorziening (verder) te optimaliseren.

Vitamine E en β-caroteen

Vitamine E is belangrijk voor een goede functie van de witte bloedcellen en het herstel van de schade bij infecties. Vers gras bevat veel vitamine E, maar na conservering loopt het gehalte snel terug. In rantsoenen met veel onverzadigde vetzuren is de behoefte aan vitamine E groter. 

Rond het kalven treedt er een natuurlijke daling op van de vitamine E-concentratie in het bloed. Wanneer koeien in de droogstand of drachtige pinken geen extra vitamine E verstrekt krijgen kan er een tekort optreden. Opgemerkt moet worden dat een te hoge dosering  juist weer kan leiden tot méér (sub)klinische mastitis. Naast vitamine E speelt ook β-caroteen, de voorloper van vitamine A, een rol bij de afweer (tegen mastitis). 

Selenium

Ook een seleniumtekort heeft een negatieve invloed op het functioneren van de witte bloedcellen. Zonder aanvulling met krachtvoer of supplementen bevat ruwvoer vaak onvoldoende selenium om de seleniumbehoefte van een dier te dekken. In zand- en veengrond zit minder selenium dan in kleigrond. De benutting van selenium in het voer kan worden verlaagd door zwavel en ijzer. Ook hier geldt dat een te hoge seleniumvoorziening negatieve consequenties kan hebben voor de diergezondheid. 

Koper en zink

Koper en zink zijn belangrijk voor het goed functioneren van het afweersysteem. Zink is daarnaast ook belangrijk bij de vorming van keratine in het tepelkanaal. Kopertekort kan een gevolg zijn van een tekort in het rantsoen, maar ook van hoge gehaltes zwavel, molybdeen, ijzer en zink. Houd er rekening mee dat een overmaat aan koper kan leiden tot leverschade. Dit heeft een negatieve invloed op het functioneren van het afweersysteem. Ook een te hoge zinkvoorziening heeft een negatief effect. 

Calcium

Melkziekte vergroot de kans op mastitis. Een calcium tekort kan ervoor zorgen dat het slotgat van de speen niet meer optimaal functioneert en heeft een negatief effect op de immuunrespons. Koeien met melkziekte nemen ook minder voer op. Dit versterkt de aanwezige negatieve energiebalans, waardoor de kans op mastitis verder toeneemt. Houd er rekening mee dat melkziekte niet altijd zichtbaar is. Bij het ontstaan van deze aandoening speelt het rantsoen tijdens de droogstand een sleutelrol. Belangrijke factoren hierbij zijn de mineralen calcium, magnesium en fosfor en de elementen die het kat-anion-verschil (KAV) bepalen, zoals natrium, kalium, chloor en zwavel 

Suboptimale vitaminen- en mineralenvoorziening

Overbezetting aan het voerhek, voerselectie of een minder smakelijk rantsoen hebben een negatief effect op de opname van vitaminen en mineralen uit het voer. Daarnaast kan de benutting van mineralen negatief beïnvloed worden door interactie met andere mineralen. Het is daarom raadzaam om bij veel mastitis (met name rond afkalven) of verdenking van een fout in de vitaminen- of mineralenvoorziening het rantsoen door te rekenen. Let op: een rantsoenberekening geeft geen inzicht in hoeveel van de verstrekte mineralen het dier daadwerkelijk opneemt. Overleg hierover met de voeradviseur en dierenarts.

Om te bepalen of de vitaminen- en mineralenvoorziening bij hoogdrachtige vaarzen en/of koeien optimaal is, kan bloedonderzoek zinvol zijn. Met het Pakket Spoorelementen krijgt u inzicht in de recente selenium-, koper-, zink- en jodiumopname uit het rantsoen. Met het Pakket Vitaminen krijgt u inzicht in de opname van vitamine E en β-caroteen uit het rantsoen. Aanvullend kan bij opstartproblemen, zoals te veel koeien aan de nageboorte of (acute) baarmoederontsteking, ook de Droogstandscheck worden ingezet.

Periodiek onderzoek actuele mineralenopname melkgevende koeien

Melkveehouders die regelmatig de actuele mineralenopnames van hun melkveekoppel willen controleren kunnen deelnemen aan de Mineralencheck. Met de Mineralencheck krijgt u naar keuze twee, vier of zes keer per jaar inzicht in de jodium-, selenium- zink- en kopervoorziening van uw melkvee en in de fosforuitscheiding via tankmelk. Het advies bij de uitslag kan zijn om bij een (mogelijk) tekort of overmaat, in overleg met de voeradviseur en de dierenarts, de mineralenvoorziening aan te passen of nog extra aanvullend onderzoek uit te voeren. 

Doe de Mineralencheck!

Oude browser

We zien dat u gebruik maakt van een verouderde browser. Niet alle onderdelen van de website zullen daardoor goed functioneren. Download nu de laatste versie van uw browser om veilig te kunnen surfen.