Zoomfunctie

Moeite met het lezen van de tekst? Vrijwel alle populaire browsers geven u controle over hoe groot websites worden weergegeven.

  • Windows
    Mac OS
  • Zoom in
  • Zoom uit
  • Zoom 100%
  • Muiswiel op / neer

Veelgestelde vragen

Frederik

Rundveedierenarts Frederik Waldeck is dé GD-deskundige op het gebied van IBR. Regelmatig beantwoordt hij vragen uit de praktijk.

De vraag van deze maand:

Kunnen koeien het IBR-virus op schapen overbrengen?

Antwoord van Drs. Frederik Waldeck:

Ja, het virus dat IBR veroorzaakt (Bovine Herpesvirus-1) kan kruisreacties geven bij schapen. Er is in Nederland voor IBR uitgebreid onderzoek gedaan naar de interactie tussen koeien en schapen. In experimenten waren hoge doses virus nodig om een schaap lichte verschijnselen te laten krijgen (alleen lichte tot matige waterige/pussige neusuitvloeiing). De schapen scheidden na infectie het virus uit en maakten zelf antilichamen tegen het virus. Deze schapen konden het virus moeilijk doorgeven aan andere gezonde schapen en niet aan gezonde kalveren.

Conclusie van de onderzoeken was dat een IBR-infectie mogelijk is bij het schaap, maar dat er geen verspreiding naar koeien optreedt. Voor de praktijk betekent dit dat schapen IBR van koeien oplopen en niet andersom.
 

Stel een vraag
  • Hoe word ik IBR-vrij?

    Wanneer u het IBR-vrij Certificaat wilt behalen heeft u twee mogelijkheden: Wilt u het certificaat snel in huis hebben en bent u bereid eventueel besmette dieren af te voeren, dan kunt u direct via bloedonderzoek IBR-vrij certificeren (snelle route). Als u minder haast hebt om het certificaat te behalen, en besmette runderen niet versneld wilt afvoeren, kunt u voordelig via tankmelkonderzoek IBR-vrij certificeren (langzame, voordelige route).

    Direct IBR-vrij Certificeren (snelle route)

    1. Intake*
      U laat alle runderen van 1 jaar en ouder onderzoeken op IBR-antistoffen. Zijn er het laatste jaar runderen van jonger dan 1 jaar aangevoerd van niet IBR-vrije bedrijven? Dan laat u alle runderen van 7 dagen en ouder onderzoeken.
    2. Afvoeren besmette dieren
      Indien bepaalde runderen besmet blijken te zijn met IBR, voert u deze binnen 8 weken af. Als de dieren zijn afgevoerd, volgt 4 tot 8 weken later een tankmelkonderzoek op IBR-antistoffen.
    3. Het IBR-vrij certificaat
      Als er tijdens de intake geen IBR-antistoffen worden aangetoond ontvangt u direct het IBR-vrij Certificaat. Als een maand na het afvoeren van eventuele met IBR besmette runderen een gunstige uitslag volgt van het IBR-tankmelkonderzoek ontvangt u ook het IBR-vrij certificaat.

    *Tip: laat voor u begint aan de intake eerst één tankmelkmonster onderzoeken op IBR-antistoffen om te bepalen of dit het juiste moment is om in de vrij-certificering te stappen.

    Aanmelden voor IBR-vrij Certificering melkleverend
    Aanmelden voor IBR-vrij Certificering niet-melkleverend

    Certificeren via IBR Tankmelk Onverdacht (langzame, voordelige route)

    1. Twee jaar tankmelkonderzoek
      U neemt deel aan IBR Tankmelk Onverdacht en hebt minimaal 2 jaar lang de status ‘onverdacht’. IBR Tankmelk Onverdacht houdt in dat uw tankmelk minimaal 9 keer per jaar onderzocht wordt op IBR-antistoffen.
    2. Intake
      Na twee jaar gunstige uitslagen stapt u eenvoudig over naar IBR-vrij Certificering door:
      - alle runderen van 6 jaar en ouder te laten onderzoek op IBR-antistoffen én
      - aangevoerde runderen van niet IBR-vrije bedrijven te laten onderzoeken op IBR-antistoffen.
    3. Het IBR-vrij certificaat
      Wanneer bovengenoemde onderzoeken een gunstige uitslag hebben, ontvangt u meteen het IBR-vrij certificaat.
      Wanneer er bij één of meerdere dieren IBR-antistoffen worden aangetoond, wordt een maand nadat het betreffende rund/de betreffende runderen zijn afgevoerd een tankmelkmonster onderzocht op IBR-antistoffen. Is de uitslag van het onderzoek gunstig, dan ontvangt u het IBR-vrij certificaat.

    Aanmelden voor IBR Tankmelk Onverdacht

    Voor beide routes naar IBR-vrij is het belangrijk dat alle runderen die u aanvoert van niet IBR-vrije bedrijven op IBR-antistoffen worden onderzocht.

  • Ik heb de uitslag van het IBR-tankmelkonderzoek binnen. Wat kan ik nu doen?

    Geen afweerstoffen aangetoond. Gunstig
    Waarschijnlijk is minder dan 10 procent van de dieren besmet. Gemiddeld is op bedrijven met een gunstig tankmelkonderzoek 3,0 procent van de dieren besmet. 

    Afweerstoffen aangetoond. Ongunstig
    Naar verwachting heeft op uw bedrijf meer dan 10 procent van de melkgevende dieren antistoffen tegen IBR. Tankmelkuitslagen zullen bij een dergelijke situatie langdurig afweerstoffen aantonen. Het abonnement wordt daarom beëindigd. Overleg met uw dierenarts hoe u IBR het beste kan bestrijden op uw bedrijf. Vaccineren met een markervaccin naast een gesloten bedrijfsvoering zijn de belangrijkste bestrijdingsstrategieën om de insleep en verspreiding in uw veestapel te voorkomen.

  • Welke status krijgt mijn bedrijf na aanmelding voor IBR Tankmelk Onverdacht?

    Uw bedrijf blijft de status ‘onbekend’ houden tot de eerste gunstige uitslag uit het IBR-tankmelkonderzoek. Vanaf dat moment zal op het bedrijfscertificaat de status ‘tankmelk onverdacht’ worden vermeld.

  • Hoe word ik deelnemer aan het IBR Tankmelk Onverdacht

    Het abonnement IBR Tankmelk Onverdacht is te bestellen via dit online formulier.

  • Hoe wordt het tankmelkabonnement uitgevoerd?

    Maandelijks wordt via het Melk Controle Station een tankmelkmonster op uw bedrijf genomen. Na aanvoer van een rund van een niet-IBR-vrij gecertificeerd bedrijf krijgt u van GD schriftelijk bericht, dat het verstandig is om deze aanvoer via individueel bloedonderzoek te laten onderzoeken. Dit om te voorkomen dat u onverhoopt via deze aanvoer IBR binnensleept.
  • Wanneer en hoe kan ik met het tankmelkabonnement IBR-vrij certificeren?

    Als u gedurende minimaal twee jaar deelneemt aan IBR Tankmelk Onverdacht en alleen maar gunstige tankmelkuitslagen hebt gehad, wordt u in de gelegenheid gesteld op een eenvoudige manier het IBR-vrij certificaat te behalen. Dit hoeft echter niet.

    Als u wilt certificeren, worden de runderen van zes jaar en ouder en runderen die ooit van niet-IBR-vrije bedrijven zijn aangevoerd individueel via bloed onderzocht.

    Indien u dan nog niet wilt certificeren, kunt u gewoon deelnemer aan IBR Tankmelk Onverdacht blijven en eventueel op een later tijdstip tot certificeren overgaan.

  • Wat is het verschil tussen IBR Tankmelk Onverdacht en IBR-vrij Certificering?

    Een IBR-vrij gecertificeerd bedrijf kan runderen verkopen met de IBR-vrij garantie. Dat is een garantie waarbij de beste zekerheid kan worden gegeven dat het betreffende dier geen IBR heeft. Daarbij wordt van het bedrijf dat IBR-vrij gecertificeerd is gevraagd zich aan de daarbij behorende spelregels te houden. Deze zijn erop gericht de insleep en verspreiding van IBR op het bedrijf zo klein mogelijk te houden. Bedenk dat geen enkele garantie 100 procent is.

    Een bedrijf met een tankmelkabonnement, maar dat niet IBR-vrij gecertificeerd is hoeft zich niet aan die spelregels te houden. Uiteraard is dat wel verstandig, vandaar dat dezelfde faciliteiten worden geboden zoals signalering van aanvoer van niet IBR-vrij gecertificeerde runderen en het kosteloze onderzoek van verwerpers op afweerstoffen tegen IBR.

  • Wat zijn de kosten van IBR Tankmelk Onverdacht?

    Het abonnement IBR Tankmelk Onverdacht is te bestellen via dit online formulier. Hier vindt u ook het actuele tarief.

  • Welke dieren worden onderzocht voor IBR Tankmelk Onverdacht?

    Geen enkel rund wordt individueel onderzocht.
    Het bloed van verwerpers wordt kosteloos onderzocht op IBR-antistoffen.
  • Welke voordelen heeft IBR Tankmelk Onverdacht?

    • IBR Tankmelk Onverdacht is eenvoudig en goedkoop. Er vindt voor deelname geen bloedonderzoek plaats. Verder hoeft u eventuele besmette runderen NIET versneld af te voeren. Dat scheelt aanzienlijk in de kosten als ook in moeite.
    • U kunt op een zeer laagdrempelige manier de afwezigheid van IBR bevestigen en bewaken; tankmelkmonsters worden automatisch genomen en onderzocht.
    • De status IBR Tankmelk Onverdacht levert extra punten op bij de kwaliteitsprogramma’s van zuivelorganisaties.
    • Het bloedonderzoek op IBR-antistoffen van verwerpers is kosteloos.
    • Wanneer er twee jaar lang geen IBR-antistoffen in uw tankmelk worden aangetoond kunt u via een vereenvoudigde, voordelige route IBR-vrij certificeren.

  • Hoe ga ik te werk als ik runderen wil importeren?

    Import met betrekking tot IBR wordt per geval op basis van de aangeleverde officiële import/export-documenten beoordeeld door de DGA (Diergezondheidsadministratie) van GD.

    In ieder geval dient er een kopie naar GD gestuurd te worden van de Gezondheidsverklaring land van herkomst.
     
    Adres:
    GD
    T.a.v. afdeling DGA Herkauwers
    Postbus 9
    7400 AA DEVENTER

  • Wat is het nut van IBR-vrij certificering?

    IBR-vrij certificering levert u verschillende voordelen op.

    • U verhoogt de gezondheidsstatus van uw bedrijf. Een betere diergezondheid betekent een beter dierwelzijn, minder schade en prettig werken.
    • IBR-vrij gecertificeerde bedrijven hebben een aanzienlijk kleinere kans op een IBR-uitbraak. Dit komt doordat nog aanwezige besmette runderen het virus weer kunnen gaan uitscheiden en dus hun koppelgenoten besmetten.
    • Een IBR-vrij Certificaat geeft u betere afzetmogelijkheden van uw vee. Naar verwachting stijgt de vraag naar IBR-vrije dieren.
    • U kunt gemakkelijker deelnemen aan IBR-veilige keuringen.
    • Het IBR-vrij Certificaat levert extra punten op bij de kwaliteitsprogramma's van zuivelorganisaties.
  • Ik heb bloed laten tappen voor IBR-onderzoek en alle dieren waren vrij van antistoffen. Wat is mijn status nu?

    Als u zich had aangemeld voor IBR-vrij Certificering en van alle dieren is volgens voorschrift bloedonderzoek verricht, dan is uw veestapel gecertificeerd-vrij. Als u zich nog niet heeft aangemeld, neem dan contact op met GD voor verdere afhandeling.
  • Wat zijn de kosten van IBR-vrij Certificering m.b.v. bloedonderzoek?

    Voor informatie over tarieven kunt u bellen met 0900-1770.
  • Hoe wordt de IBR-vrije status op een melkveebedrijf bewaakt?

    De bewaking van de IBR-vrije status op een melkveebedrijf loopt via tankmelkonderzoek, dat automatisch wordt gedaan via het monster van de RMO. Bij een ongunstige uitslag krijgt u bericht van de GD-buitendienst over de gevolgen en de te ondernemen acties. Een melkveehouder hoeft alleen maar bloed te tappen van een rund dat is aangevoerd van een niet-gecertificeerd bedrijf. Bloed van verwerpers wordt standaard kosteloos onderzocht op IBR-antistoffen.
  • Hoe wordt de IBR-vrije status op een niet-melkleverend bedrijf bewaakt?

    Bij niet-melkleverende bedrijven met de IBR-vrije status vindt bewakingsonderzoek plaats via runderen die worden aangeboden voor de slacht (indien het desbetreffende slachthuis deelneemt aan monstername via de slachtlijn). Zodra er één of meerdere runderen worden aangeboden voor de slacht, wordt er één rund geselecteerd. In het slachthuis wordt er een monster genomen van dit rund, waarna het monster naar GD wordt gestuurd voor onderzoek op IBR-antistoffen. Elke twee maanden wordt maximaal één rund geselecteerd voor onderzoek. Is de uitslag van het onderzoek gunstig, dan behoudt uw bedrijf de IBR-vrije status. Bij een ongunstige uitslag, ontvangt u hierover bericht van GD en wordt uw bedrijf aangestuurd voor vervolgonderzoek. Bij bedrijven die geen of weinig runderen aanbieden aan het slachthuis kan aanvullend bloedonderzoek gevraagd worden om de IBR-vrije status te bewaken.
     
    Bloed van verwerpers wordt standaard kostenloos onderzocht op IBR-antistoffen.
  • Ik heb een rund aangevoerd van een niet gecertificeerd-vrij bedrijf, mag het bloed dat hiervan getapt wordt ook voor het bewakingsonderzoek worden gebruikt?

    Nee, het onderzoek van dit dier zegt niets over de dieren op uw bedrijf.
  • Moet ik bij het aanbieden van runderen voor de slacht aangeven dat het rund onderzocht moet worden op IBR?

    Nee, dat is niet nodig. Indien uw bedrijf niet-melkleverend is en uw slachthuis deelneemt aan monstername via de slachtlijn, worden de runderen automatisch vanuit GD aangestuurd voor monstername en onderzoek.
  • Waar en hoe kan ik mij aanmelden voor bewakingsonderzoek via het slachthuis?

    Indien u een niet-melkleverend bedrijf heeft, en deelneemt aan IBR-vrij Certificering, dan wordt uw IBR-vrije status automatisch bewaakt door middel van monstername via de slachtlijn. U hoeft zich hiervoor niet aan te melden.
  • Wanneer ontvang ik een uitslag van het onderzoek van de runderen die ik heb aangeboden voor de slacht?

    Geen bericht is goed bericht, u ontvangt geen uitslag per post of per mail. Wel kunt u in VeeOnline alle uitslagen van de onderzoeken terugvinden. Bij een ongunstige uitslag ontvangt u zo spoedig mogelijk bericht met daarbij de te nemen vervolgstappen.

  • Wat doe ik om mijn bedrijf IBR-vrij te houden?

    Een onder alle omstandigheden consequent beleid met betrekking tot de bedrijfshygiëne is het belangrijkste instrument om insleep van de IBR te voorkomen. Voorkom contact met rundvee dat niet IBR-vrij is, laat bezoekers gebruikmaken van uw bedrijfskleding en -laarzen en vraag dienstverleners die in de stal moeten zijn om gereinigde en ontsmette materialen te gebruiken.
  • Wat gebeurt er bij een ongunstige uitslag van monsters die via het slachthuis worden genomen?

    Uw bedrijf krijgt hierover zo spoedig mogelijk bericht en ontvangt de ‘observatie’ status. Om uw IBR-vrije status terug te krijgen, wordt uw bedrijf aangestuurd voor een steekproefbloedonderzoek. Is de uitslag van het onderzoek gunstig, dan ontvangt uw bedrijf de vrije status terug. Bij een ongunstige uitslag, ontvangt uw bedrijf de status ‘onbekend’ en wordt uw abonnement beëindigd.
  • Hoeveel soorten IBR zijn er?

    IBR is vaak een verzamelnaam voor de volgende vier ‘soorten’ IBR:
    1. IBR (Infectieuze bovine rhinotracheïtis): dit is een infectie aan de slijmvliezen van oog- neus-, keel- en luchtpijp. De dieren zijn ziek: ze hebben koorts, kunnen oog- en neusuitvloeiing hebben en hoesten soms.
    2. IPV (infectieuze pustulaire vulvovaginitis): ontsteking van het schedeslijmvlies, soms gepaard met pusachtige uitvloeiing.
    3. IBP (infectieuze  balanophostitis): ontsteking van het slijmvlies van de penis.
    4. Subklinisch: geen ziekteverschijnselen, maar wel vorming van afweerstoffen tegen IBR.
  • Vormt het weiden in natuurgebieden ook een risico voor insleep BVD en IBR?

    Het weiden in natuurgebieden is voor het IBR-vrij blijven geen probleem. Meerdere koppels natuurgrazers in Nederland zijn al vele jaren IBR-vrij.

    Voor BVD ligt dat iets anders: het is bekend dat reeën en herten soms een infectie met BVD kunnen krijgen. In zulke gevallen kan contact met runderen voor verspreiding van BVD zorgen. In 2013 zijn tientallen reeën en herten uit diverse gemeenten op de Veluwe onderzocht op afweerstoffen tegen BVD-virus, met gunstige uitslagen. We weten niet of dat voor andere gemeenten in Nederland ook het geval is. Vooralsnog lijkt het risico op een BVD-besmetting door weiden in natuurgebieden niet heel groot.

  • Waarom niet individuele dieren in melk onderzoeken in plaats van in bloed voor IBR-vrij certificering?

    Dieren met antistoffen tegen IBR zijn levenslang IBR-virusdrager. Stressfactoren, bijvoorbeeld vervoer of ziekte, kunnen ervoor zorgen dat deze dieren het IBR-virus weer een aantal dagen uitscheiden. Daardoor kunnen koppelgenoten besmet raken. Om IBR-vrij te worden én te blijven is het belangrijk dat alle dieren met antistoffen worden opgespoord en afgevoerd. Met bloedonderzoek kunnen we al die dieren vinden, bij melkonderzoek kunnen we een enkel (zwakpositief) dier missen.
  • Wat zeggen antistoffen in de tankmelk nou precies?

    Als tankmelkonderzoek antistoffen tegen IBR aantoont betekent dat dat er één of meer melkgevende dieren zijn met antistoffen tegen IBR. Er is dus een infectie rondgegaan op het bedrijf of er zijn dieren aangevoerd met antistoffen. Deze dieren dragen het virus levenslang bij zich. Ze kunnen het IBR-virus weer uitscheiden, als gevolg van bepaalde stressfactoren, en zo andere dieren besmetten.

    Andersom: wanneer onderzoek geen antistoffen tegen IBR in de tankmelk aantoont betekent dat dat er geen tot ongeveer 10 procent van de melkgevende dieren antistoffen tegen IBR heeft. De meeste melkgevende dieren zijn dan dus IBR-vrij. De gebruikte testmethode kan de antistoffen die ontstaan na een IBR-enting met een markervaccin niet ‘zien’.

Oude browser

We zien dat u gebruik maakt van een verouderde browser. Niet alle onderdelen van de website zullen daardoor goed functioneren. Download nu de laatste versie van uw browser om veilig te kunnen surfen.