Zoomfunctie

Moeite met het lezen van de tekst? Vrijwel alle populaire browsers geven u controle over hoe groot websites worden weergegeven.

  • Windows
    Mac OS
  • Zoom in
  • Zoom uit
  • Zoom 100%
  • Muiswiel op / neer
Samen werken aan diergezondheid

Ziekte van Marek

De ziekte van Marek wordt veroorzaakt door een herpesvirus, ook wel Marek Disease Virus (MDV) genoemd. Marek is een van de meest voorkomende aandoeningen bij pluimvee. Het virus is alom aanwezig en resistent in de omgeving.
Naast aviaire leucose is Marek de belangrijkste besmettelijke tumorziekte bij de kip. Beide aandoeningen waren aanvankelijk niet van elkaar te onderscheiden, maar sinds de ontdekking van herpesvirus van de ziekte van Marek is het onderscheid tussen de ziektes duidelijk geworden. De ziekte van Marek kent drie verschijningsvormen; neuraal (ook wel klassiek genoemd), visceraal (of acuut) en oculair.

Direct naar:

Terug naar het begin van dit artikel

Diagnose van de Ziekte van Marek

Pathologisch onderzoek en histologie geven aanwijzingen voor de ziekte van Marek. In combinatie met aanvullende diagnostiek, zoals PCR kan uitsluitsel gegeven worden. 

​Verschijnselen

De ziekte kenmerkt zich door tumorvorming van weefsel dat afweerstoffen produceert. De tumoren vormen zich in verschillende lichaamszenuwen, in organen (lever, milt, nieren, longen hart en geslachtsorganen), in de spieren en in de huid. Soms wordt de iris van het oog aangetast. De klassieke (neurale) vorm is het gevolg van de aantasting van diverse lichaamszenuwen. Vaak treden er bewegingsstoornissen op zodra de pootzenuwen zijn aangedaan. Viscerale of acute Marek wordt gekenmerkt door plotselinge hoge uitval zonder specifieke symptomen. Bij deze vorm treedt tumorvorming in inwendige organen op. De ziekte openbaart zich meestal tussen de 10 en 13 weken leeftijd, maar kan ook op latere leeftijd verschijnselen veroorzaken. Bij de oculaire vorm wordt de iris van het oog aangetast, waardoor deze grijs verkleurt en een onregelmatige vorm krijgt.

Terug naar het begin van dit artikel

Risicofactoren voor Ziekte van Marek

Mogelijke oorzaken voor uitbraken van Marek zijn:

  • Onzorgvuldig uitgevoerde vaccinaties, waaronder zogenaamde missers en andere fouten die verlies van de werkzaamheid van het vaccin veroorzaken.
  • Onvoldoende hygiëne op jonge leeftijd (voor het vaccin bescherming biedt) waardoor kuikens in nog onbeschermde toestand worden blootgesteld aan een veldvirus (met name op meerleeftijden bedrijven en op bedrijven waar reiniging en desinfectie niet effectief is geweest)
  • Verhoogde gevoeligheid van dieren, al dan niet genetisch bepaald, voor stressfactoren die tot weerstandsvermindering leiden
  • Pathotype shift; het ontstaan van een nieuwe (kwaadaardige) virusvariant.

Het Marekvirus heeft in het verleden al drie keer een nieuwe pathogene (kwaadaardige) variant gevormd. Dit begon aan het einde van de jaren vijftig toen het virus vanuit een mild type een virulent type vormde. Dit gebeurde voor de introductie van het Marek vaccin en wordt beschouwd als een gevolg van de schaalvergroting van de pluimveehouderij. Aan het einde van de zeventiger jaren vond de overgang plaats van een virulent Marek virus naar een pathogener very virulent Marek virus. In het begin van de jaren negentig ontstond het very virulent plus Marek virus. Het ontstaan van nieuwe pathogene Marek virus varianten vormt een constante bedreiging voor de pluimveesector, aangezien de bestaande vaccins mogelijk geen bescherming bieden.

Terug naar het begin van dit artikel

Verspreiding van de Ziekte van Marek

De het virus komt overal voor waar kippen worden gehouden. De ziekte kan ook bij kalkoenen en kwartels voorkomen. De aandoening behoort tot een van de meest besmettelijke pluimveeziektes. Het virus wordt horizontaal (door direct of indirect diercontact) overgebracht via huidcellen en veerfollikelcellen die als stofdeeltjes worden verspreid (veerstof). Door het resistente karakter van het virus kan het lang in de omgeving overleven. Besmetting van dieren treedt op door inademen van virusbevattende stofdeeltjes.

Met name jonge kuikens zijn zeer gevoelig voor infectie. Vanaf ongeveer 6 weken leeftijd bouwen de kuikens natuurlijke resistentie op tegen tumorgroei als gevolg van Marek virus, volledig resistentie wordt pas na ongeveer 16 weken bereikt. Dit onderstreept het belang van goede hygiëne voor jonge kuikens die nog onvoldoende beschermd zijn de eerste dagen na vaccinatie. Het betekent ook dat meerleeftijdenbedrijven een risicofactor zijn bij de verspreiding en instandhouding van het virus.

Het voorkomen van de ziekte van Marek in een koppel is variabel en onder andere afhankelijk van virusstam, status van het koppel en omgevingsfactoren. Na infectie kan het 2 tot 30 weken duren voor verschijnselen ontwikkelen.

Aanpak van de Ziekte van Marek

​Aanpak vaccinatie voor Marek is effectief, mits het vaccin correct bewaard en toegediend wordt.
(Commerciële) kuikens worden gevaccineerd tegen een of meerdere serotypen van het virus met een levend vaccin. Dit kan op de eerste levensdag of zelfs al tijdens het broedproces. Dankzij de komst van vaccins is de preventie van de ziekte van Marek mogelijk geworden en heeft de grootschalige pluimveehouderij zich kunnen ontwikkelen. De bestrijding van de ziekte van Marek vergt aanzienlijke investeringen, met name door de kosten van vaccinaties en alle activiteiten daar om heen.

Behandeling van de ziekte van Marek is niet mogelijk.

Terug naar het begin van dit artikel

Oude browser

We zien dat u gebruik maakt van een verouderde browser. Niet alle onderdelen van de website zullen daardoor goed functioneren. Download nu de laatste versie van uw browser om veilig te kunnen surfen.