Gevoeligheid van bacteriën voor antibiotica

Zoomfunctie

Moeite met het lezen van de tekst? Vrijwel alle populaire browsers geven u controle over hoe groot websites worden weergegeven.

  • Windows
    Mac OS
  • Zoom in
  • Zoom uit
  • Zoom 100%
  • Muiswiel op / neer

Diersoorten

Gevoeligheid van bacteriën voor antibiotica

14-4-2016: 

Als een dierenarts een antibioticum wil inzetten, dient hij zijn keuze daarvoor goed te kunnen onderbouwen. GD kan dan een gevoeligheidsbepaling doen om te bepalen op welke antibiotica de bacterie goed reageert. De resultaten van de gevoeligheidsbepalingen van alle varkensbedrijven voegen we samen, zodat we de resistentiepatronen van bacteriën kunnen volgen. Wat zijn de laatste ontwikkelingen?

Het beeld van de gevoeligheden voor antibiotica was in 2015 over het algemeen gunstig. Maar we moeten zeer alert blijven op de ontwikkelingen, bijvoorbeeld bij bacteriën zoals E. coli.

Enkele tendensen in 2015 zijn:

  • Bordetella bronchiseptica: het percentage isolaten dat gevoelig is voor TMP/S is duidelijk lager dan in 2014 en 2013.
  • E. coli: de gevoeligheid voor amoxicilline-clavulaanzuur en colistine is significant gestegen.
  • Pasteurella multocida: de gevoeligheid voor sulfonamiden en tildipirosine/tilmicosine/tulathromycine is significant gestegen. 
  • Streptococcus suis: enkele stammen blijken ongevoelig voor het eerstekeusmiddel penicilline.

Multiresistentie van ziekteverwekkers

Sommige bacteriën zijn multiresistent. Dat wil zeggen dat ze ongevoelig zijn voor antibiotica uit ten minste drie verschillende antibioticumgroepen. Wanneer we alleen antibiotica in beschouwing nemen die in het Formularium Varken (versie 2012) voor de betreffende bacteriesoorten staan, dan is gemiddeld 21 procent van de isolaten multiresistent. Het percentage varieert per bacteriesoort van minder dan 1 procent (Staphylococcus hyicus en Streptococcus suis) tot meer dan 65 procent (E. coli en salmonella van de B groep).

Overdraagbare colistineresistentie

Afgelopen najaar werd veel gesproken over ‘overdraagbare colistineresistentie’. Colistine is een belangrijk antibioticum voor zowel mens als dier. Bij varkens gebruikt men het vooral voor het behandelen van infecties door E. coli en salmonella. Bij mensen wordt colistine onder andere toegepast bij de behandeling van infecties met bacteriën die ongevoelig zijn voor verschillende andere antibiotica.

Door colistine in de varkenshouderij te gebruiken, kan resistentie tegen colistine ontstaan die direct of indirect overdraagbaar is op de mens. Uit monitoring door GD blijkt dat de laatste jaren een paar procent van de E. coli-isolaten ongevoelig is voor colistine. Het laatste jaar (2015) was het 1 procent. GD heeft nog geen colistine-ongevoelige salmonella’s gevonden in onderzochte mest of ingestuurde varkens.

Plasmiden

Overdracht van colistineresistentie is ook mogelijk via plasmiden. Een plasmide is een mobiel genetisch element dat in de bacterie zit en dat bacteriën gemakkelijk onderling kunnen uitwisselen: de bacterie draagt de resistentie aan al zijn buurmannen over. Hierdoor gaat de resistentie-overdracht veel sneller dan wanneer bacteriën resistentie alleen aan hun nageslacht overdragen. Het feit dat de genetische informatie voor colistineresistentie op een plasmide kan liggen, is zorgwekkend omdat dit tot een veel snellere en effectievere resistentieoverdracht kan leiden. Hierdoor is het risico op onbehandelbare infecties bij mensen groter. 

Volksgezondheid

Colistine staat in het Formularium Varken als tweedekeusmiddel vermeld bij behandeling van infecties met E. coli en salmonella. Er bestaat veel resistentie tegen de eerstekeusmiddelen (oxytetracycline en TMP/S) bij E. coli en salmonella, daarom wordt colistine vaak gebruikt bij dergelijke ziektegevallen. Gelukkig heeft GD in het monitoringsprogramma slechts een laag percentage colistineresistentie aangetroffen bij E. coli en salmonella. Met het oog op de volksgezondheid blijft het voor de varkenssector belangrijk om colistine in beperkte mate en alleen met goede reden toe te passen, om zo de kans op resistentieontwikkeling te beperken.

Oude browser

We zien dat u gebruik maakt van een verouderde browser. Niet alle onderdelen van de website zullen daardoor goed functioneren. Download nu de laatste versie van uw browser om veilig te kunnen surfen.

GD maakt gebruik van cookies om onze website te analyseren en de functionaliteit te verbeteren. Meer info vind je in ons cookiebeleid.