Zoomfunctie

Moeite met het lezen van de tekst? Vrijwel alle populaire browsers geven u controle over hoe groot websites worden weergegeven.

  • Windows
    Mac OS
  • Zoom in
  • Zoom uit
  • Zoom 100%
  • Muiswiel op / neer

Diersoorten

Klinische salmonellose-uitbraken bij melkvee

23-10-2013: 

De GD wordt met enige regelmaat gebeld over klinische salmonellose-uitbraken op melkveebedrijven. Verschillende dierenartsen vragen zich af welk onderzoek op welk moment (tijdens en na de uitbraak) het best kan worden uitgevoerd. Hierbij een beschrijving van de te nemen stappen.

De klinische diagnose salmonellose kan worden bevestigd door postmortaal onderzoek, faeceskweek (‘Salmonella klinisch + gevoeligheid’, lab-nummer P508), en serologie (Salmonella B/D combinatie ELISA, W235B).
Postmortaal onderzoek wordt geadviseerd bij een uitbraak met verwerpen of sterfte. De faeceskweek kan het beste worden uitgevoerd bij drie tot vijf representatieve runderen met diarree die recent ziek zijn geworden en nog niet met antibiotica zijn behandeld. Serologie is bruikbaar vanaf circa 14 dagen na infectie; bemonster hiervoor vijf representatieve runderen.

Directe maatregelen
Het is belangrijk de veehouder bij een klinische salmonellose-uitbraak uitgebreid te informeren over de maatregelen die het risico op infecties bij de mens verminderen, zeker bij zelfzuivelaars, zorgboerderijen en kampeerboerderijen. In de acute fase van een uitbraak zijn de hygiëne en scheiding van de verschillende diergroepen, het verhogen van de weerstand tegen salmonellose en de isolatie en behandeling van zieke runderen belangrijk. Om de verspreiding van de infectie op het bedrijf te beperken dienen deze maatregelen zo snel mogelijk na de eerste klachten te worden getroffen.
Salmonellose is voor u als dierenarts aangifteplichtig (Gezondheids- en Welzijnswet voor Dieren, art. 100). Richtlijnen voor de bestrijding van salmonella vindt u in de GD praktijkmap. Baseer uw antibioticumkeuze op het Formularium Melkvee. Pas uw keuze zonodig aan op geleide van een antibiogram.

Na één maand
Één maand na een klinische salmonellose-uitbraak kan de verspreiding van infectie over het bedrijf in beeld worden gebracht met een combinatie van tankmelkonderzoek (B/D ELISA, W235A), serologie van de vijf jongste kalveren ouder dan 90 dagen (B/D ELISA, W235F) en mestonderzoek (‘Salmonella opsporen dragers’, P495). Voor het mestonderzoek is het het beste om van iedere mestput een mengmonster op te sturen van 10 monsters die op verschillende plaatsen uit de put zijn verzameld.

Na twee maanden
Acht procent van de runderen met klinische salmonellose (waaronder verwerpers) is na enkele maanden nog uitscheider en blijft waarschijnlijk actieve drager. Om deze actieve dragers snel te elimineren, is het aan te raden bij runderen met klinische salmonellose (incl. verwerpen) na twee maanden een faeceskweek uit te voeren (‘Salmonella opsporen dragers’, P495). Bij de meeste salmonella-uitbraken betreft dit minder dan 10% van het koppel.

Na een jaar
Het eerste volledig koppelonderzoek voor het opsporen van salmonelladragers in het hele koppel (dus ook bij runderen zonder verschijnselen) wordt het beste zo’n 12 maanden na de uitbraak gepland. Dit koppelonderzoek wordt alleen uitgevoerd als op dat moment nog afweerstoffen tegen salmonella worden aangetoond in tankmelk (B/D ELISA, W235A) of bij een steekproef van de vijf jongste kalveren ouder dan 90 dagen (B/D ELISA, W235B). Bij het eerste koppelonderzoek worden alle runderen onderzocht op afweerstoffen tegen salmonella in serum (B/D ELISA, W235B) of melk (B/D ELISA, W235F) en wordt bij runderen met afweerstoffen een faeceskweek uitgevoerd (‘Salmonella opsporen dragers’, P495).
Het is zelden nodig om het eerste volledige koppelonderzoek al binnen enkele maanden na een uitbraak uit te voeren. Zo’n vroeg eerste koppelonderzoek is kostbaar, omdat dan bij veel runderen die geen drager zijn geworden afweerstoffen tegen salmonella worden aangetoond. Zo’n vroeg koppelonderzoek wordt daarom alleen geadviseerd op bedrijven met een verhoogd risico op de overdracht van salmonella-infecties naar mensen. Denk hierbij aan bedrijven die rauwmelkse producten verkopen.

Dr. Maarten F. Weber, dierenarts, specialist rundergezondheid

Oude browser

We zien dat u gebruik maakt van een verouderde browser. Niet alle onderdelen van de website zullen daardoor goed functioneren. Download nu de laatste versie van uw browser om veilig te kunnen surfen.