Veekijkernieuws varken

Zoomfunctie

Moeite met het lezen van de tekst? Vrijwel alle populaire browsers geven u controle over hoe groot websites worden weergegeven.

  • Windows
    Mac OS
  • Zoom in
  • Zoom uit
  • Zoom 100%
  • Muiswiel op / neer

Via het Veekijkernieuws houden wij u elk kwartaal op de hoogte van nieuws uit de monitoring van diergezondheid bij varkens. In deze editie:

Trends in de monitor: resultaten online monitor

In het kader van de Online Monitor geven varkensdierenartsen elke maand van gemiddeld 3.100 bedrijven door of sprake is van gezondheidsklachten. Sinds 2018 zijn elke maand meldingen gedaan door ongeveer 200 verschillende dierenartsen van 90 verschillende praktijken. Het aantal meldingen blijft in de loop der tijd behoorlijk stabiel. Op ongeveer 35 procent van de bezochte UBN’s zijn gezondheidsklachten gemeld. De meeste gezondheidsklachten hebben betrekking op gespeende biggen (51%) en de minste op zeugen (14%). Vanaf juli 2020 is voor dierenartsen het interactieve Online Monitor-dashboard beschikbaar. Dat stelt de dierenartsen in staat zelf te analyseren welke gezondheidsklachten en waarschijnlijkheidsdiagnoses zijn gemeld bij bedrijven in hun eigen praktijk in vergelijking met de regio en in heel Nederland. Individuele veehouders krijgen een maandelijks overzicht van de situatie op hun eigen bedrijf vergeleken met de regio en de rest van Nederland.

Trend PRRS
De ziekteverwekker waarover aan de Veekijkertelefoon de meeste vragen worden gesteld is PRRS; bijna 20 procent van de vragen gaat hierover. Na een eerdere daling is dit aantal de laatste paar jaar weer opgelopen. Uit de Online Monitor blijkt dat dierenartsen bij 2,5 tot 4 procent van alle gezondheidsklachten het PRRS-virus als meest waarschijnlijke oorzaak aanwijzen. Hierin zit een stijgende lijn. Gezondheidsproblemen die aan PRRS worden toegeschreven zijn vooral luchtwegklachten bij verschillende leeftijdscategorieën, maar vooral bij gespeende biggen (zie figuur).

Bij sectieonderzoek stelt de GD-patholoog in 1,5 tot 2 procent van de inzendingen de diagnose PRRS. Daar zit geen duidelijke tendens in sinds begin 2018. In voorgaande jaren was dat percentage iets hoger. PRRS wordt bij pathologisch onderzoek vooral aangetoond in verworpen of doodgeboren vruchten of in varkens met longontsteking of een algemene infectie. De ziekteverwekker wordt relatief vaak in de winterperiode (januari - februari) aangetoond. Dat patroon is ook terug te zien in de schommeling van het aantal meldingen in de Online Monitor.

PRRS is weliswaar niet het grootste gezondheidsprobleem bij varkens, maar roept wel zeer veel vragen op. Het probleem lijkt de laatste paar jaar volgens de dierenartsen geleidelijk toe te nemen in omvang. Dat kan samenhangen met het ontstaan van nieuwe virusvarianten door recombinatie tussen bestaande veld- en soms vaccinvirussen.

gezondheidsklachten prrs
Figuur. Verdeling gezondheidsklachten die worden toegeschreven aan PRRS-infecties (Online Monitor)

Bijzondere bevindingen

Vitaminevoorziening en afweer tegen ziekten
Op een zeugenbedrijf zag men bij de gespeende biggen veel slijters. Voor pathologisch onderzoek zond men biggen van zeven tot tien weken leeftijd in. De oudere biggen hadden longontstekingen waarbij uiteenlopende ziekteverwekkers werden aangetoond (Streptococcus suis, influenzavirus en Mycoplasma hyopneumoniae). Bij de jongere biggen werden geen aanwijzingen gevonden voor een infectieziekte, maar ze hadden wel chronische navelontstekingen. Deze resultaten suggereren dat de dieren een matige (algemene) weerstand hadden. Naast analyse van de biestopname, was in dit geval besloten om bij een groep vleesvarkens bij opleg en op zes weken na opleg een aantal nutriënten te meten in het bloed om te beoordelen of sprake was van voedingsdeficiënties.

Bij opleg hadden de varkens vrij lage bloedconcentraties van koper, selenium en zink. De gehaltes aan vitamine E en D3 waren te laag. Bij de varkens die zes weken ouder waren, bleken de gehalten van de mineralen en van vitamine E goed te zijn, maar het vitamine D3-gehalte was zelfs nog lager. Het gewenst minimumniveau voor vitamine D3 in serum is 75 nmol/L, maar in dit geval waren de concentraties lager dan 30 nmol/L. Bij vermoeden van een onvoldoende immunologische afweer kan, naast een analyse van de biestopname, ook onderzoek van een aantal essentiële nutriënten aanknopingspunten voor verbetering bieden (zie kader).

 Mogelijke risico’s bij te lage gehalten in het bloed van de volgende nutriënten zijn:
 Koper: aantasting zenuwweefsel, zwabberende gang, bloedarmoede;
 Zink: slechte eetlust en groei, korstvorming huid, onvoldoende klauwontwikkeling;
 Vitamine E: verminderde afweer tegen ziekteverwekkers, verhoogde kans op spierzwakte, bloedarmoede, levernecrose, hartspieraantasting en maagzweren;
 Selenium: vergelijkbaar met effecten van een laag vitamine E-gehalte;
 Vitamine D3: onvoldoende opname calcium, verstoorde botopbouw, matige ontwikkeling
van het immuunsysteem.

Puntbloedingen in de huid
Een veel voorkomende reden van verdenking op varkenspest is, als varkens in de huid op uitgebreide schaal puntbloedingen vertonen. Dat verschijnsel komt relatief vaak voor bij biggen van ongeveer twee weken oud. Veelal hebben ze een bloedvergiftiging, maar het is lang niet altijd mogelijk om een oorzaak te vinden. Om daar meer zicht op te krijgen, heeft GD in het najaar van 2020 een pilot-onderzoek uitgevoerd.

Puntbloedingen zijn doorgaans het gevolg van het niet goed functioneren van de bloedplaatjes. Bloedplaatjes hebben behalve bij de bloedstolling, ook een actieve rol als verdediging tegen infecties. Door dit onderzoek is meer duidelijk geworden over de rol van de bloedplaatjes bij infecties. Dit biedt perspectieven voor de diagnostiek bij biggen met puntbloedingen, waardoor de expertteams van GD en NVWA op termijn minder vaak bedrijven hoeven te bezoeken wegens verdenking op varkenspest. Dat bespaart kosten maar vooral ook veel onrust bij betrokken bedrijven en dierenartsen.


Diergezondheid varken in 2020 in Nederland

De diergezondheidsbarometer geeft in één oogopslag de stand van zaken weer rondom de situatie in Nederland. Het geeft een beknopt overzicht van de waarnemingen uit de Diergezondheidsmonitoring Varken in 2020. Zie de tabel in de pdf-versie van het Veekijkernieuws.

Veekijkernieuws varken

Oude browser

We zien dat u gebruik maakt van een verouderde browser. Niet alle onderdelen van de website zullen daardoor goed functioneren. Download nu de laatste versie van uw browser om veilig te kunnen surfen.

GD maakt gebruik van cookies om onze website te analyseren en de functionaliteit te verbeteren. Meer info vind je in ons cookiebeleid.