Zoomfunctie

Moeite met het lezen van de tekst? Vrijwel alle populaire browsers geven u controle over hoe groot websites worden weergegeven.
  • Windows
    Mac OS
  • Zoom in
  • Zoom uit
  • Zoom 100%
  • Muiswiel op / neer
Samen werken aan diergezondheid
Volg ons op...

Verschijnselen

Salmonellose veroorzaakt bij melkkoeien een algemeen ziektebeeld dat gemakkelijk kan worden verward met andere ziekten, zoals BVD. De dieren vertonen meestal gedurende twee tot vijf dagen ziekteverschijnselen. Het percentage zieke dieren kan bij een uitbraak sterk variëren. Ziekteverschijnselen op het bedrijf worden meestal gedurende één tot drie maanden waargenomen. De salmonellabacterie kan van de dieren overgedragen worden op mensen.
Zowel S. Dublin als S. Typhimurium, de twee belangrijkste serotypes bij rundvee, veroorzaken vaak hoge koorts (41°C), diarree (soms met bloed), verwerpen en sterfte. Jonge kalveren (tot drie maanden) zijn extra gevoelig voor een salmonellabesmetting en kunnen de infectie gemakkelijk aan elkaar doorgeven. De infectie kan zonder ziekteverschijnselen verlopen.

Oorzaak

Salmonellose wordt veroorzaakt door de salmonellabacterie. Van de circa 2.500 verschillende salmonellabacteriën vormen vooral bacteriën in twee serogroepen een gevaar voor de rundveehouderij: serogroep D (waaronder Salmonella Dublin) en serogroep B (waaronder Salmonella Typhimurium). Andere serogroepen komen incidenteel voor.
Runderen nemen de salmonellabacteriën via de bek op. De bacteriën nestelen zich vervolgens in het maagdarmkanaal van het rund, waar ze voor ontstekingen zorgen. Vanuit het maagdarmkanaal kunnen de bacteriën zich via de lymfe- en bloedbaan verspreiden. Na de besmetting scheiden de dieren gedurende enkele weken miljoenen salmonellabacteriën met de mest uit. Opname van één gram mest is al voldoende om ziekte te veroorzaken. De meest gevoelige leeftijd voor een infectie ligt tussen de twee weken en drie maanden.

Besmettingsroute

Tussen bedrijven wordt de infectie overgedragen door aankoop van runderen, in- en uitscharen, aanvoer van besmette mest en via mest die door bezoekers, transportmiddelen, werktuigen, kleding, gereedschap of instrumenten wordt meegebracht. Ook met besmette mest bevuild water, voer en melk kunnen een bron van infectie zijn. De salmonellabacterie kan buiten het dier lang in leven blijven. In de drijfmestopslag bijvoorbeeld, kan de bacterie enkele maanden overleven; in water nog langer.
Binnen het besmette bedrijf vindt besmetting vooral plaats door direct contact tussen de dieren en door contact met mest van besmettelijke dieren. Maatregelen die dit beperken, zoals het gescheiden huisvesten van de verschillende leeftijdsgroepen, zijn bij een salmonella-infectie daarom effectief. Jonge kalveren zijn zeer gevoelig voor salmonella. Op bedrijven met salmonellose worden daarom vaak ook infecties bij jonge kalveren vastgesteld.

Schade

De schade op een bedrijf met salmonellose wordt in de uitbraakfase van de infectie vooral veroorzaakt door sterfte van dieren en de kosten van behandeling (dierenartskosten).

Gevolgen voor de mens

Salmonella-infecties bij het rund kunnen mensen, die in contact komen met de runderen, besmetten. Uit onderzoek blijkt dat bij ongeveer 20% van de rundveebedrijven met een klinische uitbraak van Salmonella Dublin, ook klachten in het gezin voorkomen. De meest frequente klacht is diarree en soms koorts. Ook op bedrijven met een uitbraak van Salmonella Tphimurium kan de infectie kan overgaan op de veehouder en zijn gezinsleden. Salmonellose bij runderen is daarom meldingsplichtig.