Lumpy skin disease

Zoomfunctie

Moeite met het lezen van de tekst? Vrijwel alle populaire browsers geven u controle over hoe groot websites worden weergegeven.

  • Windows
    Mac OS
  • Zoom in
  • Zoom uit
  • Zoom 100%
  • Muiswiel op / neer

Lumpy skin disease

Lumpy skin disease (LSD), oftewel Nodulaire dermatose, oftewel knopfelsiekte is een virale aandoening van runderachtige dieren. Het meest typische symptoom zijn de uitwendig zichtbare bulten over het gehele lichaam.

De ziekte geeft economische schade door melkproductieverlies, vermagering, onvruchtbaarheid van stieren, mastitis en sterfte. Lumpy skin disease is een meldingsplichtige ziekte volgens artikel 15 van de Gezondheids- en Welzijnswet voor Dieren. Elke verdenking van de ziekte dient te worden gemeld bij de NVWA.

Direct naar:

De kiem        

LSD wordt veroorzaakt door een virus van de familie Poxviridae, genus Capripoxvirus (Neethling poxvirus). De ziekte behoort tot de lijst A-ziekten. Het capripoxvirus is antigenetisch niet te onderscheiden van stammen die pokken bij schapen en geiten veroorzaken.

Gevoelige diersoorten   

LSD komt voor bij rundvee, zeboes en (water)buffels.

Volksgezondheid        

Het capripoxvirus is niet besmettelijk voor de mens.

Overleving

Het capripoxvirus kan lang overleven bij wisselende temperaturen (inclusief vriezen en dooien), met name in droge huidschilfers. Het virus gaat pas dood bij hoge temperaturen (2 uur op 55°C of 30 min op 65°C). Het virus overleeft slechts 4 dagen in muggen en vliegen.

Terug naar het begin van dit artikel

Verschijnselen van LSD


De incubatietijd is volgens de literatuur ongeveer 1 - 4 weken (gemiddeld 7 - 14 dagen). Het Office International des Epizooties (OIE) houdt een incubatietijd van 28 dagen aan.

Klinische verschijnselen     

De infectie begint met koorts (tot boven 41°C), die een week kan aanhouden. Er ontstaat een rhinitis en conjunctivitis en de melkproductie daalt sterk. Er zijn knobbels van 1-4 cm (gemiddeld 2,5 cm) in de dermis en epidermis over het hele lichaam maar in het bijzonder op de kop, de nek, de uier en het perineum. Bij histologisch onderzoek is een granulomateuze reactie zichtbaar van de dermis en hypodermis. De oppervlakkige lymfklieren zijn vergroot. De poten zijn oedemateus en het zieke dier wil daardoor slecht lopen. Er is een mucopurulente oog- en neusuitvloeiing en soms ontstaat een keratitis. Knobbels kunnen zich verder ontwikkelen in de bek, subcutis en spieren, in de slokdarm en luchtpijp, in de lebmaag en in de longen. Dit kan slik- en ademhalingsproblemen geven. Er treedt abortus op en stieren worden nogal eens onvruchtbaar. Het herstel is traag (4-12 weken). Geïnfecteerde dieren zijn sterk vermagerd, hebben vaak longontsteking, mastitis als gevolg van speenbeschadigingen en necrose met ulceraties van de huid. Ook kunnen de dieren kreupel zijn als gevolg van ontsteking van de pezen en oedeem in de poten.

Morbiditeit / mortaliteit

Een uitbraak van LSD gaat vaak gepaard met ernstige infecties en een morbiditeit tot 80% in een naïeve populatie. In een enzootisch gebied is de morbiditeit tot 20%. In ernstige uitbraken kan de mortaliteit hoog zijn, maar gemiddeld is dit 2%.

Uitscheiding van de kiem   

Overdracht van LSD kan plaatsvinden via speeksel (drinkwater of direct contact) maar het meest belangrijk is overdracht door muggen en vliegen. Er is geen specifieke soort aan te geven, maar in de Musca confiscata, Stomoxys calcitrans, Biomyia fasciata en de Culicoides is het virus eens aangetoond. Het capripoxvirus kan 40 dagen overleven in huidwonden en zit verder in neusuitvloeiing, speeksel, melk, sperma, spieren, milt en lymfklieren. Het bestaan van latente dragerdieren is onbekend.
In een onderzoekI) zijn stieren experimenteel geïnfecteerd met LSD-virus. Hieruit is gebleken dat sperma, testis en bijbalweefsel langdurig, tot 159 dagen na infectie, LSD-virus bevatten. Het is dus verstandig om na een infectie 6 maanden te wachten voordat een stier weer mag gaan dekken. Bij het winnen van embryo’s door middel van IVF met geïnfecteerd sperma, bleek dat slechts een klein percentage van de embryo’s positief was. Het sperma werd negatief na de ‘swim up’-methode om gewonnen sperma te zuiveren. Indien de dieren vooraf aan een infectie gevaccineerd werden, bleef het sperma negatief op LSD-virus.

Risicofactoren

Alle leeftijden en rundersoorten zijn gevoelig voor het LSD-virus, behalve dieren die een infectie hebben doorgemaakt. De immuniteit duurt ongeveer 3 maanden.
Uitbraken vinden vaak plaats langs waterrijke gebieden en worden geassocieerd met zware regenval en momenten dat er veel insecten aanwezig zijn. De piek aan uitbraken vindt vaak plaats aan het eind van de zomer of het begin van de herfst.

Differentiaaldiagnose 

De differentiaaldiagnose voor LSD omvat:    
  • Pseudo lumpy skin disease (BHV-2)
  • Bovine Herpes Mammillitis
  • Dermatophilose
  • Runderpest
  • Demodicose
  • Hypoderma bovis infectie
  • (cutane) Tuberculose
  • Fotosensibiliteit / Zonnebrand
  • Ringworm
  • Insectenbeten
  • Besnoitiose
  • Bovine Papulaire Stomatitis
  • Urticaria
  • Onchocercosis     

 

Terug naar het begin van dit artikel

Diagnose van LSD


Pathologie

Zowel inwendig als uitwendig zijn de typische knobbels te zien. Bij histologisch onderzoek is een granulomateuze reactie zichtbaar van de dermis en hypodermis. In het acute stadium ziet men intracellulaire, eosinofiele inclusion bodies.

Isolatie van de kiem

Voor isolatie van het capripoxvirus is materiaal van knobbels geschikt. Bij het dode dier kan het virus ook geïsoleerd worden uit ontstoken huiddelen (subcutis, oropharynx en korsten op de huid).

Overige testen 

Ook met behulp van elektronenmicroscopie is de diagnose te stellen. Voor serologie is een ELISA, een indirecte fluorescentie antilichaamtest en een virusneutralisatietest beschikbaar. Sinds 2017 is een nieuwe serologische test commercieel beschikbaar om antistoffen tegen LSD te detecteren (ID.Vet) (l). De PCR kan tot 90 dagen na infectie worden gebruikt op materiaal uit de huidbeschadigingen. AGID kan vals-positieve uitslagen geven als gevolg van een kruisreactie met het bovine papulaire stomatitis-virus en het pseudocowpox-virus.

Terug naar het begin van dit artikel

Prevalentie van LSD


In 1929 is LSD voor het eerst gezien in Zambia. Vanuit Zambia is LSD in 1943 in Botswana gekomen en vervolgens in Zuid-Afrika, waar toen 8 miljoen koeien zijn besmet. In 1957 werd LSD aangetoond in Kenia, in 1970 in Soedan, in 1974 in Nigeria en in 1977 in Mauritanië, Mali, Ghana en Liberia. Tussen 1981 en 1986 zijn Tanzania, Zimbabwe, Somalië en Kameroen besmet, waarbij het sterftepercentage lag op 20%. In 1988 kwam LSD ook voor in Egypte. In 1989 is er een uitbraak geweest in Israel (Azië). Deze uitbraak is geëradiceerd door middel van het ruimen van geïnfecteerde dieren en dieren die met de geïnfecteerde dieren in aanraking zijn geweest. In 2006 (1 uitbraak) en 2007 (7 uitbraken) kwam de ziekte weer terug in Israël, maar werd weer geëradiceerd via stamping out en vaccinatie.

Europa

LSD komt niet in Nederland voor. In Reunion is LSD gediagnosticeerd in 1993. Reunion, een van de overzeese gebieden van Frankrijk, is een eiland in de Indische oceaan, 200 km van Mauritius. In 2000 was op Mauritius een uitbraak onder geïmporteerde runderen. Deze uitbraak is bevestigd met elektronenmicroscopie. Op 31 augustus 2013 rees het vermoeden van een LSD-uitbraak in Turkije. Dit werd bevestigd in september 2013. Inmiddels is LSD endemisch in Turkije. Griekenland heeft sinds augustus 2015 uitbraken van LSD. In april 2016 werd de eerste uitbraak van LSD in Bulgarije gemeld. In 2017 zijn diverse meldingen van LSD-uitbraken in Turkije, Cyprus, Griekenland, de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, Albanië en Rusland gerapporteerd.

Tabel           LSD informatie  (bron: Animal Disease Notification System (ADNS))      

Land
Uitbraken 2016
Uitbraken 2017
Albanië  ? 494 
Bulgarije
217
0
Cyprus
Ja
Promed meldt uitbraken op Turkse deel Cyprus
Griekenland
104
2
Kosovo
46
0
Montenegro
64
0
Rusland  ? Op de OIE site worden besmettingen gemeld sinds juni.  
Servië
225
0
Turkije
104
14
Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië
117
4

Andere landen 

In meerdere Afrikaanse landen en in het midden oosten is LSD vastgesteld in de afgelopen jaren. In 2009 is er een uitbraak van LSD geweest op een bedrijf met 3.200 Holstein-runderen in Oman. Dit is de eerste beschreven uitbraak op een dergelijk groot melkveebedrijf. De mortaliteit was 12 procent onder volwassen koeien. De melkproductie daalde in totaal met 40-65 procent en hield enkele maanden aan. Eradicatie van de zieke dieren en dieren die hiermee contact hadden was niet uitvoerbaar. Er is wel gevaccineerd, maar het effect was matig. Ook de behandeling van zieke dieren was weinig effectief en het herstel werd bemoeilijkt door de hoge omgevingstemperatuur. Op 24 juli 2012 is een LSD-uitbraak in Israël vastgesteld op een ‘free ranging herd’ vleeskoeienbedrijf met 50 dieren. De uitbraak is bevestigd door middel van electronenmicroscopie op 27 juli. Hiervoor was LSD alleen vastgesteld in het zuiden van Israël in 1989, 2006 en 2007. Er zijn quarantainemaatregelen genomen, vaccinatie toegepast, dierbewegingen zijn gereguleerd binnen het land en er heeft stamping out plaatsgevonden. Sinds maart 2013 wordt er in Israël landelijk tegen LSD gevaccineerd (met het schapenvaccin Pox 10 (van JOVAC) en Neethling lumpy skin vaccin (van OBP)) waardoor de incidentie sterk is afgenomen. In 2017 is geen LSD gemeld in Israël. In 2017 werden uitbraken gemeld in o.a. Kenia, Eritrea, Saudi-Arabië, Mali en Burkina Faso. In hetzelfde jaar verscheen LSD echter opnieuw in een paar regio's van het Privolzhsky Federale District van Rusland langs de noordelijke grens van Kazachstan, wat het vervolgens noodzakelijk maakte om vee te vaccineren met een levend verzwakt LSDV-vaccin.

Terug naar het begin van dit artikel 

Aanpak van besmette bedrijven


Lumpy skin is een meldingsplichtige ziekte volgens artikel 15 van de Gezondheids- en Welzijnswet voor Dieren. Elke verdenking van de ziekte dient te worden gemeld bij de NVWA. De aanpak van besmette bedrijven wordt uitgevoerd volgens de dan geldende draaiboeken.

Preventie


Bewaking van import (zie hoofdstuk regelgeving).

Regelgeving


Het uitoefenen van de statutaire bevoegdheden gebeurt op grond van:

  • Council Directives 92/119/EEC and 82/894/EEC
  • De gezondheids en welzijnswet voor dieren (GWWD)
  • Wet Dieren
  • Regeling Preventie Regeling preventie, bestrijding en monitoring van besmettelijke dierziekten en zoönosen en TSE's.

Importregelgeving

Bij import van gedomesticeerde runderen vanuit LSD-vrije landen geldt dat:
  • Het rund geen klinische verschijnselen van LSD mag hebben op de dag van verplaatsing;
  • Het rund afkomstig moet zijn uit een LSD-vrij land.
  • Bij import van wilde runderen vanuit LSD-vrije en LSD-geïnfecteerde landen geldt dat:
  • Het rund geen klinische verschijnselen van LSD mag hebben op de dag van verplaatsing;
  • Het rund afkomstig moet zijn uit een LSD-vrij land of 28 dagen in quarantaine moet hebben gezeten voor verplaatsing.
  • Bij import van gedomesticeerde runderen vanuit LSD-geïnfecteerde landen geldt dat:
  • Het rund geen klinische verschijnselen van LSD mag hebben op de dag van verplaatsing;
  • Het rund geen vaccinatie tegen LSD mag hebben gehad binnen 30 dagen voor vertrek (of gevaccineerd maximaal 3 maanden voor vertrek).
  • Het rund moet zijn geboren in een gebied waar officieel geen gevallen van LSD zijn gemeld of minimaal 28 dagen heeft gezeten in een gebied waar officieel geen gevallen van LSD zijn gemeld;
  • Het rund 28 dagen voor verplaatsing in quarantaine moet hebben gezeten.
  • Bij import van rundersperma vanuit een LSD-vrij land geldt:
  • Dat de stier geen klinische verschijnselen van LSD mag hebben gehad op de dag van spermavangen en de daarop volgende 28 dagen;
  • Dat de stier moet worden gehouden in een LSD-vrij land.
  • Bij import van rundersperma vanuit een LSD-geïnfecteerd gebied geldt:
  • Dat de stier geen klinische verschijnselen van LSD mag hebben gehad op de dag van spermavangen en de daarop volgende 28 dagen; 
  • Dat de stier 28 dagen voor verzameling moet worden gehouden in een centrum waar geen LSD-gevallen officieel zijn gemeld. Ook mag dit centrum niet in een LSD-geïnfecteerd gebied liggen.
  • Bij import van dierlijke producten geldt:
  • Vanuit een vrij land: dat de dieren vanaf de geboorte of minimaal vanaf een leeftijd van 28 dagen moeten zijn gehouden in een LSD-vrij land;
  • Vanuit een geïnfecteerd land: dat de producten zodanig moeten zijn behandeld dat het LSD-virus afgedood is; 
  • Dat dierenhuiden minimaal 40 dagen moeten worden opgeslagen voor transport. 

Aanpak bij verdenking

Lumpy skin is een meldingsplichtige ziekte volgens artikel 15 van de Gezondheids- en Welzijnswet voor Dieren. Elke verdenking van de ziekte dient te worden gemeld bij de NVWA.

Terug naar het begin van dit artikel

Websites en literatuur


a) Radostits et al. Veterinary medicine. Tenth edition 2007. Saunders Elsevier. Chpt 22 p 1424-26
b) Terrestrial Animal Health Code 2003. Chapter 2.1.7. Lumpy Skin Disease
c) Carn V.M. & Kitching R.P. (1995). An investigation of possible routes of transmission of lumpy skin disease virus (Neethling). Epidemiol. Infect., 114, 219-226
d) Haig D. (1957). Lumpy skin disease. Bull. Epizoot. Dis. Afr., 5, 421-430.
e) http://www.oie.int
f) Prozesky L. & Barnard B.J.H. (1982). A study of the pathology of lumpy skin disease in cattle. Onderstepoort J. Vet. Res., 49, 167-175.
g) Weiss K.E. (1968). Lumpy skin disease. Virol. Monogr., 3, 111-131
h)Lumpy Skin Disease contingency plan for the Netherlands, Animal Supply Chain and Animal Welfare Department, Ministry of Economic Affairs, The Hague, the Netherlands. 19 March 2015
i) Irons P.C. The bull as a source of trichomonosis and lumpy skin disease: An African perspective. Proefschrift 30 oktober 2007. Chapter 5 – 8
j) Asian Journal of Animal and Veterinary advances 2011; l6(8): 851-9
k) http://www.promedmail.org/
l) https://www.id-vet.com/produit/id-screen-capripox-double-antigen-multi-species/

m) Kononov A, Byadovskaya O, Kononova S, Yashin R, Zinyakov N, Mischenko V, Perevozchikova N, Sprygin A (2019). Detection of vaccine-like strains of lumpy skin disease virus in outbreaks in Russia in 2017. 2019 Apr 4.

Persoonlijke beschermingsmaatregelen


LSD is geen zoönose en behoeft voor dat doel geen persoonlijke beschermingsmaatregelen. Men zal zich wel moeten beschermen tijdens de desinfectie van materialen en omgeving, passend bij het betreffende middel.

Terug naar het begin van dit artikel 

Oude browser

We zien dat u gebruik maakt van een verouderde browser. Niet alle onderdelen van de website zullen daardoor goed functioneren. Download nu de laatste versie van uw browser om veilig te kunnen surfen.

GD maakt gebruik van cookies om onze website te analyseren en de functionaliteit te verbeteren. Meer info vind je in ons cookiebeleid.