Zoomfunctie

Moeite met het lezen van de tekst? Vrijwel alle populaire browsers geven u controle over hoe groot websites worden weergegeven.
  • Windows
    Mac OS
  • Zoom in
  • Zoom uit
  • Zoom 100%
  • Muiswiel op / neer
Samen werken aan diergezondheid
Volg ons op...
Rundvee

Veiligheid bij het mestmixen

Veiligheid bij het mestmixen

Bij het mixen van mest, kunnen uit de mestkelder giftige gassen vrijkomen. Mix de mest daarom op dagen met veel wind. Zet alle ventilatie openingen zo ver mogelijk open (bij ventilatoren moet de windrichting niet tegen de ventilatoren in zijn, want dan wil de lucht de stal niet uit).

Als er dieren in de stal aanwezig zijn, zet de dieren dan vast aan het voerhek (zodat ze niet met de kop boven de roosters staan). Als het fout gaat, ga dan nooit de stal in om mensen of dieren te helpen (de gassen zijn reukloos en 1 inademing kan dodelijk zijn)! Stop eerst de mixer, bel 112 voor assistentie door de brandweer en zet alles tegen elkaar open (indien niet voordien gedaan).

Ontstaan van de gassen

In mest worden door bacteriën het gas waterstofsulfide (H2S, zwavelwaterstof) en waterstofcyanide (HCN, blauwzuurgas) gevormd. Waterstofsulfide heeft de geur van rotte eieren terwijl waterstofcyanide naar bittere amandelen ruikt. Naast deze  twee gassen wordt ook ammoniak (NH3), methaan (CH4) en kooldioxide (CO2) gevormd. De gassen worden gevormd door bacteriële omzettingen van eiwitten, resten voer, enzovoort. De gassen blijven voor een groot deel in de mest opgeslagen onder de aanwezige drijflaag. Tijdens het mixen of rondpompen worden de gassen vrijgemaakt en komen de stal in. De ventilatie in de stal moet dan voor afvoer zorgen.

Giftigheid van de gassen

Wat betreft giftigheid, zijn de eerste twee gassen (waterstofsulfide en waterstofcyanide) het meest giftig.

Waterstofsulfide is het meest giftig. De meeste dodelijke ongelukken (zowel bij dieren als bij mensen) worden veroorzaakt door het inademen van een dodelijke hoeveelheid waterstofsulfide. Het grote risico van waterstofsulfide is dat tijdens het mixen zodanig hoge gehalten ontstaan, dat dit de zintuigen dooft en men het dan niet meer ruikt. Tijdens het mixen ontstaan zodanig hoge gehalten dat men het niet meer ruikt. Dit treedt al op bij een gehalte van 200 ppm waterstofsulfide in de lucht. Bij gehalten tussen 200 en 500 ppm ontstaat na enige tijd misselijkheid, duizeligheid en bewusteloosheid. Bij gehalten boven de 700 ppm is direct levensgevaar: een ademtocht van dit gas is dan al dodelijk.

Hoe risico’s te verminderen?

Alleen preventieve maatregelen kunnen mens en dier beschermen. Een vergiftiging met waterstofsulfide is zeer moeilijk te behandelen en meestal zonder succes. De volgende gedragsregels worden aanbevolen:

  1. mix alleen bij voldoende wind (en liefst bij een windrichting waarbij de hele stal zo goed mogelijk geventileerd wordt ).
  2. dieren vastzetten aan het voerhek.
  3. alle deuren en luchtdoorlaten openen.
  4. dieren uit hoeken verwijderen en op afstand houden door middel van hekken.
  5. besteed extra aandacht aan het jongvee; als vastzetten niet mogelijk is, dan dieren aan windzijde van gebouw zetten.
  6. samenscholing van dieren voorkomen zodat lucht vrij kan bewegen en zich niet kan ophopen tussen de dieren.
  7. mix steeds in de morgenuren (mixen in de middag kan ervoor zorgen dat de gassen in de melkstal komen), 
  8. toerental van mixer geleidelijk opvoeren zodat gas niet allemaal gelijktijdig vrijkomt, 
  9. volg de gedragingen van de dieren
  10. blijf in het schone gebied: ga in geen enkel geval in de stal boven de roosters: blijf op de voergang.
  11. kinderen mogen niet in de stal komen waar gemixt wordt.
  12. als een dier (of mens) onwel wordt, ga dan niet direct redden: zet eerst de mixer stil, bel 112, en ga dan pas hulp bieden bij mensen (bij dieren geen hulp bieden maar wacht op assistentie). 
  13. gebruik geen vuur (bijv. lassen) in de nabijheid van roostervloeren of mixput tijdens het mixen of leegpompen.