Zoomfunctie

Moeite met het lezen van de tekst? Vrijwel alle populaire browsers geven u controle over hoe groot websites worden weergegeven.
  • Windows
    Mac OS
  • Zoom in
  • Zoom uit
  • Zoom 100%
  • Muiswiel op / neer
Samen werken aan diergezondheid
Volg ons op...

De Ziekte van Gumboro, ook wel Infectieuze bursitis of Infectious Bursal Disease (IBD) genaamd, wordt veroorzaakt door het Gumboro-virus. De ziekte kan zowel klinisch als subklinisch verlopen en veroorzaakt in beide gevallen veel schade.

Verschijnselen

Een aangetast koppel vertoont algemene ziekteverschijnselen met een waterige, slijmerige witte ontlasting (door uraatbijmenging). In een gevoelig koppel kan het gehele koppel plotseling zijn aangetast waarbij de uitval oploopt van 10 tot 20 procent bij vleeskuikens en 50 tot 90 procent bij opfokleghennen. De uitval loopt in 2 tot 3 dagen sterk op en zakt daarna binnen 2 tot 3 dagen weer terug tot normaal. Hoewel de literatuur aangeeft dat klinische (zichtbare) infecties niet vaak voorkomen bij dieren jonger dan drie weken, zien we in de praktijk regelmatig in een eerder stadium klinische infecties. De vroegste infectie is vastgesteld op 9 dagen leeftijd bij opfoklegdieren.

Oorzaak

De ziekte wordt veroorzaakt door het Gumborovirus, ook wel Infectious Bursal Disease-virus (IBDV) geheten. Natuurlijke infectie treedt op door opname van het virus via de snavel/mondholte (orale route). Het virus is 5 uur na de infectie aan te tonen in cellen van de dunne darm en de lever. Een sterke virusvermeerdering treedt op in de Bursa van Fabricius vanaf 11 uur na infectie. De belangrijkste gastheer voor het IBD-virus (IBDV) is de kip, verder zijn regelmatig natuurlijke infecties vastgesteld bij kalkoenen en eenden. Bij fazanten en struisvogels is het IBD-virus ook geïsoleerd, kwartels zijn mogelijk ook gevoelig. De ziekte komt wereldwijd voor.

IBD kent twee serotypen: serotype 1 is het belangrijkste serotype en veroorzaakt ziekte bij de kip, serotype 2 komt voor bij kip, kalkoen en eend, maar is niet ziekteverwekkend. Binnen het serotype 1 komen de zogenaamde 'IBD-variantvirussen' voor. Deze veroorzaken in de USA veel problemen. Binnen een serotype is een verdere onderverdeling in groepen mogelijk. Dit wordt gedaan op basis van verschillen in aminozuurvolgorde. De groepen zijn met moderne DNA-technieken in kaart te brengen. Het virus heeft een incubatietijd van 2 tot 3 dagen.

Besmettingsroute

Binnen het bedrijf
Virusverspreiding binnen een koppel gebeurt via direct en indirect contact. De mest vormt de belangrijkste smetstofbron. Besmette dieren scheiden tot twee weken na infectie veel virus uit met de mest. Overdracht via de lucht (aerogene transmissie) speelt geen rol. Er zijn geen aanwijzingen voor overdracht via het broedei (verticale transmissie). Ook kennen we geen 'dragers'. Het virus is zeer resistent, waardoor het IBD-probleem op eenmaal besmette bedrijven lang aanwezig kan blijven. Na verwijderen van een IBD-besmet koppel blijft het hok nog tenminste 122 dagen infectieus; water-, voer- en mestmonsters uit een besmet hok zijn na 52 dagen ook nog infectieus. IBD-virus is onder andere gevoelig voor desinfectie met chloramine 2% (Halamid), formaline en voor glutaaraldehyde.

Tussen bedrijven
Verspreiding naar andere bedrijven vindt plaats via personen, dieren of besmette materialen. Vanwege het resistente karakter van het Gumborovirus vindt indirecte overdracht gemakkelijk plaats. Wilde vogels, knaagdieren en piepschuimkevers kunnen het virus overbrengen op andere koppels en/of bedrijven. Het virus kan in mest lang overleven. Besmette mest in de buurt van bedrijven vormt een duidelijke risicofactor.