Zoomfunctie

Moeite met het lezen van de tekst? Vrijwel alle populaire browsers geven u controle over hoe groot websites worden weergegeven.
  • Windows
    Mac OS
  • Zoom in
  • Zoom uit
  • Zoom 100%
  • Muiswiel op / neer
Samen werken aan diergezondheid
Volg ons op...

PED (Porcine Epidemische Diarree) is een virusziekte bij varkens die diarree veroorzaakt door beschadiging van het slijmvlies van de dunne darm.
Hetzelfde klinische beeld kan optreden bij infectie door het verwante TGE-virus (Transmissible Gastro-Enteritis); ook dan treedt diarree op door aantasting van het dunne-darmslijmvlies. TGE en PED behoren tot dezelfde familie virussen (coronavirussen). PED en TGE virussen besmetten alleen varkens en vormen geen gevaar voor de mens of andere diersoorten. 

Het belangrijkste verschijnsel van PED is overvloedige diarree. Daarnaast zal PED vooral gepaard gaan met sterfte (30% tot 100%) bij zuigende biggen tot een leeftijd van 14 dagen omdat die biggen sterk uitdrogen door de diarree. Maar PED kan ook braken en diarree veroorzaken bij zeugen en vleesvarkens.  
TGE- en PED-virussen zijn zeer besmettelijk en worden gemakkelijk verspreid via varkens, mest, varkenstransportmiddelen, mensen en ongedierte.

Prevalentie 

PED werd voor het eerst in 1971 gemeld vanuit Engeland en heeft zich daarna over Europa verspreid als een epidemie met duidelijke diarreeklachten, vooral bij vleesvarkens. Echter, na immuniteitsopbouw in de varkenspopulatie als geheel, is het als ernstig klinisch probleem verdwenen. In Nederland speelde dit eind jaren ’80. Begin jaren ’90 kwam PED als ernstig klinisch probleem niet meer voor.
Ook TGE kwam begin jaren '80 van de vorige eeuw golfsgewijs (epidemisch) voor en veroorzaakte grote verliezen onder voornamelijk zuigende biggen. Maar ook TGE is daarna niet meer waargenomen in de Nederland, mede door de kruisbescherming door een ander coronavirus dat waarschijnlijk op alle varkensbedrijven in Nederland voorkomt (het PRCV-virus; porcine respiratoir coronavirus). In Azië is PED een algemeen voorkomende ziekte sinds 1982, recent worden daar grote uitbraken gemeld. In China is sinds 2010 een toename in uitbraken gezien, die wordt toegeschreven aan nieuwe virusstammen. In mei 2013 werd PED aangetroffen in de VS. Sindsdien heeft het vele bedrijven geinfecteerd en heeft het zich verspreid over Canada en Latijns Amerika. In Europa is PED met regelmaat aangetroffen in Italië. In mei 2014 werd PED aangetroffen in een vleesvarkensbedrijf in Duitsland en daarnaast op nog twee andere bedrijven. In november 2014 is het virus voor het eerst sinds lange tijd ook weer in Nederland aangetroffen. In 2015 zijn er circa 50 PED-besmettingen door GD vastgesteld. In al deze gevallen ging het om de milde variant van PED. De milde varient van PED brengt minder uitval met zich mee dan de meer virulente stammen in de VS en Canada. Deze milde variant kan echter wel op individuele bedrijven tot aanzienlijke schade lijden.

Verspreiding van het virus

Het PED-virus wordt vooral verspreid door verplaatsing van varkens en via mest.