Zoomfunctie

Moeite met het lezen van de tekst? Vrijwel alle populaire browsers geven u controle over hoe groot websites worden weergegeven.
  • Windows
    Mac OS
  • Zoom in
  • Zoom uit
  • Zoom 100%
  • Muiswiel op / neer
Samen werken aan diergezondheid
Volg ons op...

Chlamydia abortus is een bacterie die grote abortusproblemen kan veroorzaken vooral bij schapen en geiten en sporadisch ook bij runderen en herten. Vanwege de volksgezondheid is deze zoönose ook een punt van zorg op bedrijven met kleine herkauwers met een groot aantal mens-dier-contacten (zoals bijvoorbeeld kinderboerderijen). De naam van de veroorzakende bacterie is recent veranderd. Chlamydia abortus werd tot voor kort Chlamydophila abortus en Chlamydia psittaci genoemd.

Chlamydiose is een zoönose, een ziekte die van dier op mens kan overgaan.

Verschijnselen

Abortus veroorzaakt door de bacterie Chlamydia abortus kan het eerste jaar na introductie op een bedrijf tot grote problemen leiden. Daarbij treden niet alleen gevallen van abortus op, ook worden verzwakte of dode lammeren geboren.

In het eerste jaar van infectie kan abortus optreden bij dieren van alle leeftijden. In de jaren daarna treedt een stabilisatie van de problemen op en vindt op termijn bijna alleen abortus plaats bij dieren die voor de eerste keer aflammeren en bij aangekochte dieren.

De infectie blijft in het koppel bestaan maar leidt bij dieren die geaborteerd hebben tot een zodanige immuniteit dat hetzelfde dier in de regel niet weer aborteert. Het ruimen van dieren die geaborteerd hebben, is daarom niet nodig.

Uitscheiding van de verwekker vindt plaats met de geboorte van de vrucht en met de schedeuitvloeiing gedurende verscheidene dagen. Deze uitscheiding kan enkele dagen voordat de abortus optreedt al beginnen en kan tot twaalf dagen na de abortus doorgaan. Ooien die hebben geaborteerd kunnen tijdens de bronst weer Chlamydia abortus uitscheiden. Het is niet bekend hoe lang dit het geval blijft. Verwerpers zijn meestal niet of slechts heel kort ziek. Een enkele keer blijft een dier aan de nageboorte staan.

Oorzaak

Chlamydiose wordt veroorzaakt door de bacterie C. abortus. Dit is een bacterie met een afwijkende vermeerderingscyclus. De bacteriën vermeerderen zich uitsluitend in levende cellen en vormen daar elementairlichaampjes, de infectieuze vorm van deze verwekker.
Buiten het lichaam zijn de elementairlichaampjes bij lage temperaturen enkele dagen infectieus. De incubatietijd bedraagt in de regel minimaal vijf à zes weken. Bij dieren die aan het begin van de dracht worden geïnfecteerd, treedt abortus op in het laatste deel van de dracht.
Veranderingen aan de placenta treden niet op voor de negentigste dag van de dracht. Vindt de infectie later tijdens de dracht plaats, dan blijft deze vaak verborgen in het dier aanwezig en kan tijdens de volgende dracht leiden tot abortus.
Chlamydia abortus komt in de regel op een bedrijf binnen met de aankoop van besmette dieren. Daarbij gaat het vooral om de aankoop van ooilammeren die in een besmette omgeving zijn geboren. Deze dieren kunnen de infectie bij zich dragen zonder dat aan de ooilammeren iets is te zien. Zodra deze ooilammeren zelf drachtig worden kan abortus optreden.

Gevolgen

Abortus treedt in de regel op na de negentigste dag van de dracht. Op een bedrijf kan meer dan helft van de dieren aborteren. Na een aantal jaren treedt abortus bijna alleen op bij schapen die voor de eerste keer werpen en bij aangekochte dieren. De infectie blijft in het koppel bestaan maar leidt bij dieren die geaborteerd hebben tot een zodanige immuniteit dat hetzelfde dier in de regel niet weer aborteert.