Zoomfunctie

Moeite met het lezen van de tekst? Vrijwel alle populaire browsers geven u controle over hoe groot websites worden weergegeven.
  • Windows
    Mac OS
  • Zoom in
  • Zoom uit
  • Zoom 100%
  • Muiswiel op / neer
Samen werken aan diergezondheid
Volg ons op...

Leverbotbestrijding belangrijk voor aanpak salmonella

9-11-2017: 
Salmonella en leverbotinfecties komen vaak samen op een rundveebedrijf voor. Hiervoor zijn twee verklaringen. In de eerste plaats komen zowel salmonella als leverbot vaker voor in waterrijke gebieden. In de tweede plaats verhoogt een leverbotinfectie de gevoeligheid van runderen voor salmonella, waardoor verschijnselen van salmonellose ernstiger worden en runderen langer besmettelijk blijven.

Runderen met een leverbotinfectie hebben na een salmonella-infectie een grotere kans om salmonelladrager te blijven dan runderen zonder leverbotinfectie. Het is daarom aannemelijk dat de aanpak van leverbot op een bedrijf op langere termijn een gunstig effect heeft op de beheersing van salmonella.

Op welke bedrijven met een salmonella-infectie is onderzoek naar leverbot zinvol?

Op bedrijven waar salmonella ondanks de genomen maatregelen na 12 maanden nog steeds de kop opsteekt is het zinvol om onderzoek te doen naar leverbot. Ook bedrijven die in het verleden nooit met leverbot in aanraking zijn geweest doen er goed aan om toch op leverbot te controleren. Aankoop van dieren met leverbotbesmetting, inscharen en veranderende omstandigheden zoals introductie van weidegang, aankoop van nieuwe percelen, verhoging waterpeilen kunnen mogelijk hebben gezorgd voor de introductie van leverbot op het bedrijf. 

Hoe onderzoek je of leverbot op het bedrijf een rol speelt? 

Door middel van een tankmelkonderzoek kun je controleren of het melkvee ooit met leverbot in aanraking is geweest. Daarnaast kun je het jongvee controleren met bloedonderzoek bij minimaal vijf dieren. Antistoffen tegen leverbot zijn aantoonbaar vanaf drie tot vier weken na infectie.

Om de mate van een leverbotbesmetting te achterhalen is bepaling van het aantal eieren per gram (epg) mest de beste methode. Dit onderzoek kan pas worden uitgevoerd als de volwassen leverbot eieren produceert, vanaf ongeveer tien tot twaalf weken na infectie. Aangezien vanaf de maanden augustus/september de kans op infectie het grootst is, zal dit onderzoek vaak plaatsvinden in de maanden januari t/m april. 

Wanneer moet je het onderzoek herhalen?

Op bedrijven met salmonella waar leverbot wordt geconstateerd, is het verstandig om de besmette dieren te behandelen tegen leverbot. Helaas is er in Nederland resistentie tegen leverbotmiddelen aangetoond. Daarom is het verstandig om voor behandelen en drie weken na behandelen een mestonderzoek uit te voeren, om te controleren of de behandeling resultaat heeft gehad. Op bedrijven waar eenmaal leverbot is geconstateerd blijft het verstandig jaarlijks via onderzoek te controleren op leverbot. Overleg met uw dierenarts wat de beste methode van onderzoek is op uw bedrijf.

Als leverbot voorkomt op het bedrijf, wat doe je dan?

De bestrijding van leverbot is gebaseerd op preventieve maatregelen in de bedrijfsvoering en behandeling van besmette runderen. Leverbot wordt verspreid via de leverbotslak (Galba truncatula). De leverbotslak komt vooral op natte delen van percelen voor. Belangrijke maatregelen zijn daarom: 
  • Natte percelen niet beweiden na 1 augustus. Is beweiding toch noodzakelijk, weidt hier dan alleen jongvee dat na opstallen wordt behandeld tegen leverbot. 
  • Geen schapen weiden op natte percelen, ook niet in de winter. Alleen schapen inscharen die afdoende zijn behandeld tegen leverbot. 
  • In kaart laten brengen op welke percelen de tussengastheer de leverbotslak voorkomt. 
  • Op natte percelen de drainage verbeteren of de waterstand verlagen (indien mogelijk).
  • Frezen van de greppels in juli/augustus.

Laat uw dierenarts een behandelplan opstellen voor met leverbot besmette runderen. Besmet melkvee kan tijdens de lactatie (off label use, drie dagen wachttijd melk) of bij droogzetten (minimaal 44,5 dagen voor afkalven) worden behandeld met een leverbotmiddel dat ook jonge leverbotstadia bestrijdt. Besmet jongvee kan worden behandeld na opstallen. Let op: het optimale tijdstip om jongvee na opstallen te behandelen hangt af van het gebruikte middel. 

Meer over leverbot